xAI ენერგიის დეფიციტს ძველი რეაქტიული ძრავებით ებრძვის
ხელოვნური ინტელექტის განვითარებამ და მონაცემთა ცენტრების მასშტაბურმა ზრდამ ენერგეტიკული კრიზისი გამოიწვია. ტრადიციული ელექტროქსელები ვეღარ აუდიან მოთხოვნას, რის გამოც ტექნოლოგიური გიგანტები ალტერნატიულ, ხშირად საკამათო გადაწყვეტილებებს მიმართავენ. ელონ მასკის კომპანია xAI-მ მისისიპის შტატში მდებარე თავის მონაცემთა ცენტრში, რომელიც Colossus 2 კომპიუტერულ კომპლექსს ემსახურება, რვა გადაკეთებული რეაქტიული ძრავა დაამონტაჟა. ## ავიაციური ტექნოლოგია ენერგეტიკაში ეს უჩვეულო ინიციატივა მისურიში დაფუძნებულ კომპანია ProEnergy-ს ეკუთვნის. ისინი საავიაციო ინდუსტრიიდან გამოსულ General Electric-ის ძრავებს სტაციონარულ გენერატორებად გარდაქმნიან. თითოეული ასეთი ტურბინა დაახლოებით 50 მეგავატ ელექტროენერგიას გამოიმუშავებს, რაც დაახლოებით 15 000 ოჯახის მოთხოვნილებას უტოლდება. ტექნოლოგიური კომპანიებისთვის ეს გზა ყველაზე ოპტიმალურია, რადგან ტრადიციული ელექტროქსელის გაფართოება და მონაცემთა ცენტრის მიერთება ხშირად წლებს მოითხოვს. ენერგეტიკული კვლევების ფირმა Rystad Energy-ის ანალიტიკოსების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას იძლევა მონაცემთა ცენტრი 24 თვეში სრულად ამუშავდეს, მაშინ როდესაც ქსელში ჩართვის პროცედურებმა შესაძლოა შვიდი წელიც კი გასტანოს. ## გარემოსდაცვითი კითხვები და გამოწვევები მიუხედავად იმისა, რომ ეს მიდგომა ენერგეტიკულ შიმშილს კურნავს, ის სერიოზულ კითხვებს აჩენს გარემოს დაცვის კუთხით. მისისიპის მარეგულირებელმა ორგანოებმა xAI-ს ტურბინების გამოყენების ნებართვა მისცეს, თუმცა გარკვეული დათქმებით, რომლებიც ემისიების ნორმებს უკავშირდება. ადგილობრივი ეკოლოგიური ორგანიზაციები, მათ შორის Southern Environmental Law Center, აპროტესტებენ ამ გადაწყვეტილებას. ისინი მიუთითებენ ნახშირბადის მონოქსიდისა და ფორმალდეჰიდის გაზრდილ ემისიებზე. ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც xAI-ს საქმიანობა გარემოსდაცვით დაპირისპირებას იწვევს. მასკის გეგმები ამბიციურია: კომპანია 2027 წლის ბოლომდე თავისი გამოთვლითი სიმძლავრეების შვიდჯერ გაზრდას გეგმავს. თუმცა, მონაცემთა ცენტრების სექტორში ელექტროენერგიის დეფიციტი უკვე გახდა მთავარი შემაფერხებელი ფაქტორი. სტატისტიკის მიხედვით, 2026 წლის აპრილისთვის დაგეგმილი მონაცემთა ცენტრების ნახევარზე მეტი სწორედ ენერგიის არარსებობის გამო შეჩერდა ან გადაიდო. მსგავსი პრობლემების წინაშე დგანან სხვა გიგანტებიც, მათ შორის OpenAI და Microsoft. სანამ ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა ტექნოლოგიურ პროგრესს დაეწევა, მსგავსი "იმპროვიზებული" გადაწყვეტილებები, სავარაუდოდ, კიდევ უფრო ხშირი გახდება.