უკრაინული დრონების შეტევების შემდეგ რუსული კომპანიები მონაცემთა ბაზებს საზღვარგარეთ ეძებენ
შეტევები და ინფრასტრუქტურული კრიზისი
2026 წლის ოქტომბერში განხორციელებულმა უკრაინულმა დრონების შეტევებმა რუსეთის ციფრული ინფრასტრუქტურა სერიოზული გამოწვევის წინაშე დააყენა. დარტყმები განხორციელდა ვლადიმირის, კალუგის, ლენინგრადის, ნიჟნი ნოვგოროდის, რიაზანისა და სარატოვის რეგიონებში, რამაც პირდაპირი ზიანი მიაყენა ისეთი მსხვილი ორგანიზაციების სერვერებს, როგორებიცაა Yandex, VK, Sberbank და რუსეთის ფედერალური საგადასახადო სამსახური.
ამ მოვლენებმა ნათლად აჩვენა, რომ რუსეთის შიდა ქსელური და ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა დაუცველია. შედეგად, ადგილობრივი ტექნოლოგიური კომპანიები იძულებულნი გახდნენ, სარეზერვო მონაცემთა ცენტრებისთვის ალტერნატიული ლოკაციები ეძიონ, რომლებიც ქვეყნის საზღვრებს გარეთ იქნება განთავსებული.
ყაზახეთი და ბელარუსი — ახალი თავშესაფარი
ITGlobal.com-ის ღრუბლოვანი სერვისების ვიცე-პრეზიდენტის, ევგენი სვიდერსკის თქმით, ბიზნესსექტორში საზღვარგარეთული ჰოსტინგის მიმართ ინტერესი მკვეთრად გაიზარდა. კომპანიები ცდილობენ, შექმნან გეოგრაფიული რედუნდანტობა (სარეზერვო სისტემა), რათა მათი საქმიანობა არ იყოს დამოკიდებული მხოლოდ რუსეთის ტერიტორიაზე არსებულ რესურსებზე.
ამჟამად ყველაზე მიმზიდველ მიმართულებებად ყაზახეთი და ბელარუსი განიხილება. ექსპერტების განმარტებით, საუბარი არ არის ინფრასტრუქტურის სრულად გადატანაზე, არამედ კრიტიკული მონაცემებისა და ხელოვნური ინტელექტის (AI) სისტემებისთვის სარეზერვო სივრცეების უზრუნველყოფაზე. რამდენიმე კომპანიამ სამუშაო პროცესების ნაწილობრივი გადატანა უკვე დაიწყო.
სახელმწიფო კონტროლი და რესურსების დეფიციტი
ვითარებას ამძიმებს ის ფაქტი, რომ რუსეთის შიგნით ღრუბლოვანი რესურსების თითქმის 90% უკვე დაკავებულია. თავისუფალი სიმძლავრეები იმდენად მწირია, რომ ის მხოლოდ ორ-ოთხ მსხვილ კომერციულ პროექტს თუ დაიტევს. ამ ფონზე, ვლადიმერ პუტინმა გამოსცა განკარგულება, რომლის მიხედვითაც კერძო მონაცემთა ცენტრები ვალდებულნი არიან, თავიანთი სიმძლავრეების 10% მთავრობის განკარგულებაში დატოვონ.
ოპერატორებს 10 დღე აქვთ გამოყოფილი ამ რეზერვის შესაქმნელად, ხოლო სახელმწიფო უწყებების მოთხოვნის შემთხვევაში, მათ 24 საათში უნდა უზრუნველყონ რესურსების გადაცემა. ეს მექანიზმი სახელმწიფოს საშუალებას აძლევს, საგანგებო სიტუაციებში მყისიერად დაეუფლოს კერძო გამოთვლით სიმძლავრეებს, რაც დამატებით წნეხს აჩენს ბიზნესზე, რომელიც ისედაც ცდილობს საკუთარი მონაცემების უსაფრთხოების დაცვას.
მომავალში მოსალოდნელია, რომ კომპანიები კიდევ უფრო აქტიურად შეეცდებიან „მეგობარ ქვეყნებში“ სარეზერვო სერვერების დაჯავშნას, რათა თავი აარიდონ როგორც სამხედრო საფრთხეებს, ისე სახელმწიფო ჩარევის რისკებს. თუმცა, ბიზნესისთვის ეს პროცესი რთულ ბალანსს წარმოადგენს ადგილობრივი კანონმდებლობის მოთხოვნებსა და უსაფრთხოების უზრუნველყოფას შორის.