Theranos-ის ისტორია და ხელოვნური ინტელექტი: Tyler Shultz-ის გაფრთხილება
გაკვეთილი, რომელიც არ გვისწავლია
Theranos-ის გახმაურებული საქმე, რომელმაც მთელი მსოფლიო შეძრა, კვლავ აქტუალურია. Elizabeth Holmes-ის შესახებ გადაღებულმა ახალმა დოკუმენტურმა ფილმმა „You Can See Everything“ საზოგადოებაში ხელახალი დისკუსია გამოიწვია. თუმცა, Theranos-ის ყოფილი თანამშრომელი და მთავარი მხილებელი, Tyler Shultz, მიიჩნევს, რომ ამ ისტორიისადმი ინტერესი არ არის შემთხვევითი და თავად Holmes-ის სტრატეგიის ნაწილია. მისი თქმით, ჩვენ ვსაუბრობთ იმაზე, რაზეც თავად დამნაშავეს სურს, რომ ვსაუბრობდეთ.
Shultz-ისთვის Theranos-ის წარსული არ არის მხოლოდ ისტორიული ფაქტი. ეს არის გაფრთხილება, რომელიც დღევანდელ ტექნოლოგიურ რეალობაში, კერძოდ კი ხელოვნური ინტელექტის (AI) სფეროში, განსაკუთრებით საგანგაშოა. მაშინ, როდესაც კომპანიები, რომლებსაც მოგება ჯერ არ უნახავთ, მილიარდობით დოლარის კაპიტალიზაციას აღწევენ, რისკები მკვეთრად იზრდება.
AI: ახალი შესაძლებლობა თაღლითებისთვის?
Tyler Shultz-ის აზრით, ხელოვნური ინტელექტი იდეალური საფარია მათთვის, ვისაც ინვესტორების მოტყუება სურს. „დიდი საფრთხე იმაში მდგომარეობს, რომ AI-ს მიმართულებით სათანადო შემოწმების (due diligence) ჩატარება უკიდურესად რთულია,“ — აცხადებს ის. ხშირად რთულია იმის გარჩევა, თუ რა არის მართლაც უნიკალური ტექნოლოგიური მიღწევა და რა არის უბრალოდ არსებული მოდელების (როგორიცაა ChatGPT) ზედაპირული გარსი.
Theranos-ის შემთხვევაში, ინვესტორები ხშირად უგულებელყოფდნენ მეცნიერულ მტკიცებულებებს და ენდობოდნენ დაპირებებს. დღევანდელ ბაზარზე, სადაც სიჩქარე და ჰაიპი უფრო ფასდება, ვიდრე გამჭვირვალობა, მსგავსი სცენარის განმეორების ალბათობა მაღალია. Shultz მოუწოდებს ინვესტორებს, მეტი ყურადღება მიაქციონ იმას, თუ ვის ანდობენ კაპიტალს და რა დგას რეალურად მათი პროდუქტების უკან.
რა გველის მომავალში?
ფილმში ნაჩვენებია, რომ Elizabeth Holmes-მა, მიუხედავად ყველაფრისა, უკვე დაიწყო ახალი საქმიანობა. „Haemanthus“-ის სახელით ცნობილმა პროექტმა, რომელსაც უკვე უწოდებენ „Theranos 2.0“-ს, დაახლოებით 20 მილიონი დოლარის ინვესტიცია მოიზიდა. ეს ფაქტი Shultz-ში დიდ შეშფოთებას იწვევს. ის შიშობს, რომ საზოგადოებრივი სიმპათიის მოპოვებით, რომელიც ფილმმა შესაძლოა გამოიწვიოს, Holmes კვლავ ეცდება თავისი პოზიციების გამყარებას.
საქართველოს ტექნოლოგიური სექტორისთვის, რომელიც აქტიურად ცდილობს საერთაშორისო ინვესტიციების მოზიდვას, ეს გაფრთხილება მნიშვნელოვანია. ინვესტიციების მიღების პროცესში კრიტიკული აზროვნება და ტექნოლოგიური პროექტების სიღრმისეული ანალიზი არასოდეს კარგავს აქტუალობას. Theranos-ის ისტორია გვასწავლის, რომ ბრმა ნდობა ტექნოლოგიური „სასწაულების“ მიმართ, შესაძლოა, უდიდეს ფინანსურ და რეპუტაციულ ზიანს ნიშნავდეს.