Tesla Roadster-ის „მფრინავი“ შესაძლებლობები: რეალობა თუ მარკეტინგული ხრიკი?

Tesla-მ წლების ლოდინის შემდეგ თავისი ახალი თაობის Roadster-ის დეტალები გაასაჯაროვა. 2017 წელს დაანონსებული კონცეფცია, რომელიც თავდაპირველად ბენზინზე მომუშავე სპორტული ავტომობილების „ჩასანაცვლებლად“ შეიქმნა, დღეს უკვე სრულიად ახალ, თითქმის ფანტასტიკურ განზომილებაში გადავიდა. Elon Musk-ის განცხადებით, ახალი მოდელი არა მხოლოდ რეკორდულ აჩქარებას, არამედ ფრენის შესაძლებლობასაც გვთავაზობს. ## ტექნოლოგიური სასწაული თუ ფიზიკის კანონების გამოწვევა ავტომობილის დემონსტრირებისას Tesla-მ რამდენიმე შთამბეჭდავი ხრიკი აჩვენა: მანქანა ვერტიკალურად მოძრაობდა, თავდაყირა დადიოდა და ჰაერში ნახტომებსაც აკეთებდა. ამ ყველაფრის უკან ორი ძირითადი ტექნოლოგია დგას: „მრავალრეჟიმიანი შეწოვის სისტემა“ და ცივი გაზის ძრავები (cold gas thrusters). შეწოვის სისტემა, რომელიც McMurtry Spierling-ის მსგავსად მუშაობს, ავტომობილის ქვეშ დაბალი წნევის ზონას ქმნის. ეს მას საშუალებას აძლევს, ზედაპირზე მყარად „მიეწებოს“, რაც მოსახვევებში უპრეცედენტო სტაბილურობას უზრუნველყოფს. თუმცა, Tesla-ს მიერ დასახელებული 4,700 კგ-იანი დაწოლის ძალა (downforce) საკმაოდ საეჭვოდ გამოიყურება და შესაძლოა, გარკვეულწილად გაზვიადებული იყოს. ## რაკეტები ავტომობილში ყველაზე მეტ ყურადღებას „Rocket“ კომპლექტაცია იპყრობს. აქ ჩვეულებრივი სავარძლების ნაცვლად, სალონში გაზის ბალონებია განთავსებული, რომლებიც ცივი გაზის ჭავლის მეშვეობით ავტომობილს ჰაერში აწევის საშუალებას აძლევს. მიუხედავად იმისა, რომ ჰაერში „კიქფლიპის“ გაკეთება შთამბეჭდავად გამოიყურება, სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ ასეთი ნახტომები ავტომობილის მუშაობას არ აუმჯობესებს – პირიქით, დამატებითი წონა და კომპლექსური სისტემა ავტომობილს ამძიმებს და მის აჩქარებას აფერხებს. თუმცა, უკანა მხარეს დამონტაჟებულ ძრავებს სხვა დანიშნულებაც აქვთ. Tesla-ს მტკიცებით, მათმა სისტემამ 0-დან 100 კმ/სთ-მდე აჩქარება 1 წამზე ნაკლებ დროში შეძლო. ეს მიიღწევა 80 კილონიუტონიანი ძალის მქონე რეაქტიული ნაკადით, რომელიც ავტომობილს იმ დროს უბიძგებს წინ, როდესაც საბურავების მოჭიდების ძალა უკვე ამოწურულია. ## რას ნიშნავს ეს მომხმარებლისთვის? მიუხედავად თამამი დაპირებებისა, კითხვები მაინც რჩება. 0-დან 100 კმ/სთ-მდე აჩქარების ტესტებში მნიშვნელოვანია დეტალები, მაგალითად, ე.წ. „one foot rollout“ მეთოდი, რომელიც აჩქარების დროს საწყის ფაზას არ ითვლის. ასევე გაურკვეველია, რამდენად სწრაფად რეაგირებს გაზის ძრავები და რა დრო სჭირდება მათ „ამუშავებას“. მიუხედავად იმისა, რომ Tesla-ს დემონსტრაცია შთამბეჭდავი იყო, ჯერჯერობით უცნობია, რამდენად პრაქტიკული იქნება ეს ტექნოლოგია ყოველდღიურ ცხოვრებაში. ქართველი ავტომოყვარულებისთვის, რომლებიც ელექტრომობილების განვითარებას თვალს ადევნებენ, ეს სიახლე კიდევ ერთი დასტურია იმისა, რომ ელექტროტრანსპორტი სულ უფრო მეტად უახლოვდება სამეცნიერო ფანტასტიკის ზღვარს. თუმცა, რეალურ გზებზე ამ „მფრინავი“ მანქანების გამოჩენამდე, როგორც ჩანს, კიდევ ბევრი ტექნიკური ბარიერია გადასალახი.