Starship-ის მე-15 გაშვება: კოსმოსური ხომალდი ორბიტაზეა
კოსმოსური ერა ახალ საფეხურზე გადადის
SpaceX-ის Starship-მა, რომელიც კაცობრიობის ისტორიაში ყველაზე მძლავრ და მასშტაბურ კოსმოსურ აპარატად ითვლება, მორიგი მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გადადგა. ტეხასის შტატში მდებარე Starbase-იდან განხორციელებული მე-15 საცდელი ფრენა წარმატებული აღმოჩნდა: რაკეტამ ორბიტას მიაღწია და 26 ერთეული Starlink V3 ტიპის თანამგზავრი წარმატებით განათავსა კოსმოსურ სივრცეში. ეს ფრენა კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ Starship უკვე ოპერაციულ, ორბიტალურ რაკეტად ყალიბდება.
გაშვება იდეალურ მეტეოროლოგიურ პირობებში შედგა. რაკეტის პირველმა საფეხურმა უნაკლოდ იმუშავა, რის შემდეგაც ზედა საფეხურმა საკუთარი Raptor ძრავების გამოყენებით ორბიტალური მანევრი შეასრულა. ეს მეორე შემთხვევაა, როდესაც კომპანიამ Starship-ი დედამიწის დაბალ ორბიტაზე გაიყვანა.
ტექნიკური გამოწვევები და უსაფრთხოების ზომები
მიუხედავად საერთო წარმატებისა, მისიის პირველი ნაწილი სრულად ვერ შესრულდა. SpaceX გეგმავდა პირველი საფეხურის (ბუსტერის) დაბრუნებას და მის განმეორებით გამოყენებას, თუმცა გაურკვეველი ტექნიკური მიზეზების გამო, აპარატმა ვერ შეძლო დაგეგმილ ობიექტზე დაჯდომა. შედეგად, მართვის სისტემამ რაკეტა მექსიკის ყურის მიმართულებით მიმართა, სადაც ის წყალში ჩავარდა და ძლიერი აფეთქება გამოიწვია.
კომპანიის მთავარი ყურადღება ახლა ზედა საფეხურის დაბრუნებაზეა გადატანილი. ეს იქნება ისტორიული მცდელობა, რადგან SpaceX-ს მსგავსი ოპერაცია აქამდე არასდროს განუხორციელებია. პროცედურა მოითხოვს რაკეტის სრულყოფილ მდგომარეობაში ყოფნას, რათა თავიდან იქნას აცილებული საფრთხე დასახლებულ პუნქტებზე გადაფრენისას. თუ აპარატი ყველა ტესტს წარმატებით გაივლის, მისი დაჯდომა ტეხასში, ადგილობრივი დროით შაბათს, დღის მეორე ნახევარში იგეგმება.
სითბური ფარი და რეუსაბელურობის საკითხი
Starship-ის განვითარების ერთ-ერთი უმთავრესი გამოწვევა სითბური ფარია, რომელიც აპარატს ატმოსფეროში დაბრუნებისას მაღალი ტემპერატურისგან უნდა იცავდეს. SpaceX მუდმივად აუმჯობესებს ფილების კონსტრუქციას, რათა ისინი უფრო მსუბუქი და გამძლე გახდეს. წინა ფრენებიდან მიღებული გამოცდილების საფუძველზე, ამჯერად გამოყენებულია დამატებითი სამაგრები და სპეციალური მრუდე ფორმის ფილები, რომლებიც ამცირებს სითბოს შეღწევას ფილებს შორის არსებულ ნაპრალებში.
SpaceX-ის საბოლოო მიზანი Starship-ის სრულად და სწრაფად რეუსაბელური (ხელახლა გამოყენებადი) სისტემის შექმნაა. წარმატებული დაბრუნება კომპანიას უამრავ მონაცემს მისცემს იმის შესახებ, თუ როგორ იქცევა აპარატი ატმოსფეროში ხელახალი შესვლისას. მიუხედავად იმისა, რომ დღეს საქართველოში SpaceX-ის პირდაპირი სერვისები მხოლოდ Starlink-ის სახითაა ხელმისაწვდომი, კოსმოსური ტექნოლოგიების ასეთი სწრაფი განვითარება პირდაპირ კავშირშია გლობალური ინტერნეტისა და სატელიტური კომუნიკაციების მომავალთან, რაც ჩვენს ქვეყანაზეც ახდენს გავლენას.