SpaceX-ის Starship-ის მეთხუთმეტე სატესტო გაშვება: რა მოხდა კოსმოსში
SpaceX-მა Starship-ის რიგით მე-15 სატესტო გაშვება განახორციელა, რომელიც კომპანიისთვის არაერთგვაროვანი შედეგით დასრულდა. მიუხედავად იმისა, რომ მისიის ძირითადი ნაწილი, კოსმოსური ხომალდის ორბიტაზე გაყვანა, წარმატებით შესრულდა, Super Heavy-ის გამშვები საფეხურის (booster) გათვალისწინებული „დაჭერის“ პროცედურა ჩაიშალა. ## ტექნიკური ხარვეზი და უსაფრთხოების ზომები პარასკევს, ადგილობრივი დროით 16:47 საათზე, ტეხასის Starbase-იდან გაშვებული რაკეტის გამშვები საფეხური დაჯდომის პროცესში ავტომატურად გაჩერდა. როგორც SpaceX-ის წარმომადგენელმა დენ ჰუოტმა განმარტა, სისტემამ ნავიგაციისა და მართვის პრობლემა დააფიქსირა, რის გამოც საფეხურმა ავტომატურად შეცვალა ტრაექტორია. გეგმის მიხედვით, მას სპეციალური მექანიკური „ხელებით“ უნდა დაეჯინა, თუმცა უსაფრთხოების მიზნით, ის მექსიკის ყურის მიმართულებით გაემართა. წყალზე დაჯდომამდე ცოტა ხნით ადრე, საფეხური აფეთქდა. აღსანიშნავია, რომ ეს იყო ახალი, უფრო დიდი ზომის, „ვერსია 3“-ის ტიპის გამშვები საფეხურის პირველი მცდელობა. მიუხედავად იმისა, რომ SpaceX-ს უკვე სამჯერ აქვს წარმატებით დაჭერილი Super Heavy-ის წინა თაობის საფეხურები, ეს ახალი მოდელი ჯერ კიდევ გამოცდის პროცესშია. ## წარმატება ორბიტაზე და სამომავლო გეგმები მაშინ, როდესაც გამშვები საფეხური ვერ დაბრუნდა, Starship-ის ზედა საფეხურმა, Ship 42-მა, ორბიტაზე წარმატებით მიაღწია. მან 26 Starlink-ის თანამგზავრი განათავსა, რაც მისიის ერთ-ერთი მთავარი ტექნიკური მიზანი იყო. ეს არის მეორე შემთხვევა, როდესაც Starship-მა ორბიტალური სიჩქარე განავითარა. გეგმის მიხედვით, ხომალდი დედამიწის გარშემო დაახლოებით 14 წრეს დაარტყამს და 22 საათის განმავლობაში დარჩება კოსმოსში. შაბათს SpaceX გეგმავს ხომალდის დაბრუნებას, სადაც პირველად სცდიან მისი დაჭერას კოშკის მექანიკური მკლავებით. სრულად რეუსირებადი (მრავალჯერადი გამოყენებადი) სისტემის შექმნა SpaceX-ის მთავარი სტრატეგიული მიზანია. კომპანია მიიჩნევს, რომ მხოლოდ ამ გზით გახდება შესაძლებელი გაშვების ხარჯების რადიკალური შემცირება, რაც აუცილებელია მთვარისა და მარსის მისიების განსახორციელებლად. Starship-ის ტექნოლოგიური განვითარება კოსმოსური ინდუსტრიისთვის გადამწყვეტია, რადგან ის ცვლის ტვირთის კოსმოსში გატანის მასშტაბებს. ქართველი მოყვარულებისთვის ეს პროცესი საინტერესოა იმით, რომ SpaceX-ის მიერ დანერგილი სტანდარტები პირდაპირ ზეგავლენას ახდენს სატელიტური ინტერნეტის სერვისებზე, როგორიცაა Starlink, რომელიც გლობალურად, მათ შორის საქართველოშიც, ციფრული ინფრასტრუქტურის განვითარების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტია. მიმდინარე ტესტირებები გვიჩვენებს, რომ კოსმოსური ტექნოლოგიები ვითარდება სწრაფი ტემპით, სადაც თითოეული წარუმატებლობა მხოლოდ მონაცემთა შეგროვების საფუძველია მომდევნო, უფრო წარმატებული ფრენისთვის.