შეუძლია თუ არა ხელოვნურ ინტელექტს წამლების შექმნა: ექსპერიმენტის შედეგები
ხელოვნური ინტელექტის ამბიციური მცდელობა ფარმაცევტიკაში
ბოლო დროს ხელოვნური ინტელექტის (AI) შესაძლებლობების შესახებ არაერთი გაზვიადებული მოლოდინი იქმნება. ამჯერად, საინვესტიციო კვლევითმა ფირმამ, Citrini Research-მა, გადაწყვიტა შეემოწმებინა, შეუძლია თუ არა Claude-ის მოდელს ფარმაცევტული პრეპარატის ნულიდან შექმნა. პარტნიორად მათ კომპანია Anthropic აირჩიეს, რომელმაც ექსპერიმენტისთვის თავისი ჯერ კიდევ გამოუქვეყნებელი, გაძლიერებული AI მოდელი და დაახლოებით 50 000 დოლარის ღირებულების გამოთვლითი რესურსები გამოყო.
ექსპერიმენტის მიზნად მორიელის შხამის საწინააღმდეგო ანტიდოტის შემუშავება დასახელდა. ეს პროცესი ტრადიციულად რთული და ძვირადღირებული საქმიანობაა, რომელიც ხშირად ცხოველების გამოყენებას მოითხოვს. გუნდმა Claude-ს დაავალა შეემუშავებინა ცილები, რომლებიც მორიელის შხამში არსებულ ტოქსინებს დაუკავშირდებოდნენ და მათ განეიტრალებას შეძლებდნენ.
რა მოხდა სინამდვილეში?
64-საათიანი მუშაობის შედეგად, Claude-მა 320 000-ზე მეტი კანდიდატი ცილა შექმნა, საიდანაც ფილტრაციის შემდეგ 211 ვარიანტი დარჩა. შემდგომი ლაბორატორიული ტესტირებისთვის, რომელიც დამატებით 150 000 დოლარი დაჯდა, დიზაინები დამოუკიდებელ ბიოტექნოლოგიურ კომპანიებს გადაეგზავნა. შედეგად, მხოლოდ 17-მა ცილამ აჩვენა უნარი, დაკავშირებოდა მორიელის ტოქსინებს. თუმცა, არცერთ მათგანს არ ჰქონია უნარი, ერთდროულად რამდენიმე ტოქსინთან ემუშავა.
მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი ცილა ტოქსინებს დაუკავშირდა, ექსპერტები ერთხმად აღნიშნავენ, რომ ეს არ ნიშნავს მედიკამენტის შექმნას. ტოქსინთან დაკავშირება პროცესის მხოლოდ უმარტივესი ეტაპია. ბიოლოგიურ მეცნიერებათა პროფესორების განცხადებით, ჯერ კიდევ უცნობია, რამდენად უსაფრთხო, სტაბილური ან ეფექტურია ეს ცილები ცოცხალ ორგანიზმში. „ეს შედეგები ტექნიკურად საინტერესოა, თუმცა რეალურ მედიკამენტამდე ჯერ კიდევ ძალიან დიდი გზაა გასავლელი“, – აცხადებენ დარგის სპეციალისტები.
რას ნიშნავს ეს ტექნოლოგიური სექტორისთვის?
ექსპერიმენტის დასრულების შემდეგ, Citrini-მ პროცესი წარმატებულად გამოაცხადა, თუმცა მხოლოდ ინვესტიციური პოტენციალის ჭრილში. ფირმამ აღიარა, რომ მათი მიზანი არა ახალი წამლის გამოგონება, არამედ AI-ის კომერციული შესაძლებლობების დემონსტრირება იყო. მეცნიერები კი აფრთხილებენ საზოგადოებას, რომ მსგავსი პროექტები ხშირად ჰიპით არის გაჯერებული და რეალურ სამეცნიერო გარღვევებს არ ასახავს.
საბოლოო ჯამში, ეს შემთხვევა კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს განსხვავებას მონაცემთა დამუშავებასა და რეალურ მედიცინას შორის. მიუხედავად იმისა, რომ ხელოვნურ ინტელექტს შეუძლია დააჩქაროს მოლეკულების აღმოჩენის პროცესი, მედიკამენტის შექმნა მოითხოვს ხანგრძლივ კლინიკურ კვლევებს, უსაფრთხოების ტესტებს და ბიოლოგიური სტაბილურობის დადასტურებას, რასაც მხოლოდ პროგრამული კოდი ჯერჯერობით ვერ უზრუნველყოფს. ქართველი მკითხველისთვის, რომელიც თვალს ადევნებს AI-ის განვითარებას, ეს არის შეხსენება, რომ ტექნოლოგიური კომპანიების მარკეტინგული განცხადებები ყოველთვის უნდა შეფასდეს კრიტიკული მეცნიერული პერსპექტივიდან.