რუსული დრონების ახალი თავდაცვა: რადიოელექტრონული ბრძოლის გამოწვევები
თანამედროვე ომში რადიოელექტრონული ბრძოლა (EW) ერთ-ერთ გადამწყვეტ ფაქტორად იქცა. უახლესი მონაცემებით, რუსული მხარე თავდასხმითი დრონების, კერძოდ Shahed-ების სანავიგაციო სისტემების მოდერნიზაციას ახდენს, რათა მათ უკრაინული ჩახშობის სისტემები (jamming) აარიდონ თავი. ამ მიზნით, დრონებზე დამონტაჟებული ანტენების ელემენტების რაოდენობა მკვეთრად იზრდება.
ტექნოლოგიური განახლება: 16-დან 32 ელემენტამდე
სანავიგაციო სისტემა, რომელიც ცნობილია როგორც Kometa, VNIIR-Progress-ის მიერ იწარმოება და სატელიტური სიგნალების მიღებას უზრუნველყოფს. აქამდე არსებული 16-ელემენტიანი ანტენები დრონებს ეხმარებოდა, გაერჩიათ რეალური სიგნალი ხელოვნური ჩარევებისგან. თუმცა, კიევზე განხორციელებული ბოლო შეტევებისას უკრაინელმა სპეციალისტებმა დრონებში უკვე 32-ელემენტიანი სისტემები აღმოაჩინეს.
სპეციალისტების განმარტებით, რაც უფრო მეტია ანტენის ელემენტი, მით უფრო ეფექტურად ახერხებს სისტემა რადიოელექტრონული ჩახშობის წყაროების ნეიტრალიზებას. 32-ელემენტიანი კონფიგურაცია, არსებითად, ორი 16-ელემენტიანი მასივის გაერთიანებას წარმოადგენს, რაც საშუალებას იძლევა, სისტემამ ერთდროულად სხვადასხვა სატელიტურ სიხშირეზე იმუშაოს. რუსეთმა უკვე შეუკვეთა 100 000-ზე მეტი ასეთი მოდული, რაც მიანიშნებს იმაზე, რომ ამ ტექნოლოგიის მასშტაბური დანერგვა იგეგმება არა მხოლოდ დრონებში, არამედ მართვად რაკეტებსა და სხვა ტიპის იარაღშიც.
უკრაინული კონტრზომები და ალტერნატიული გზები
მიუხედავად ტექნიკური გაუმჯობესებისა, უკრაინელი სამხედრო ექსპერტები აცხადებენ, რომ ეს სისტემები დაუძლეველი არ არის. უკრაინული მხარე უკვე მუშაობს ახალ მეთოდებზე, მათ შორის ორდონიან ჩახშობაზე, რომელიც ერთდროულად L1 და L2/L5 სიხშირეებზე მოქმედებს.
გარდა პირდაპირი ჩახშობისა, გამოიყენება სატელიტური „სპუფინგი“ (spoofing) — ტექნიკა, რომლის დროსაც დრონს ყალბი კოორდინატები მიეწოდება. ამ მეთოდით, დრონი აგრძელებს ფრენას, თუმცა ავტოპილოტი, რომელიც ყალბ მონაცემებს ეყრდნობა, უნებლიედ ცვლის კურსს და საფრენი აპარატი დასახლებული პუნქტებიდან უსაფრთხო ზონისკენ გადაჰყავს.
რა მოჰყვება ამას?
რუსეთის მხრიდან ამ ტექნოლოგიის მასიური შეკვეთა მიუთითებს, რომ საჰაერო თავდასხმები კიდევ უფრო რთული მოსაგერიებელი გახდება. თუ რადიოელექტრონული ბრძოლის საშუალებები ვერ შეძლებს დრონების სანავიგაციო სისტემების ეფექტურ ჩახშობას, უკრაინას მეტი რესურსის დახარჯვა მოუწევს ფიზიკური ჩამომგდები საშუალებების, როგორიცაა საზენიტო სისტემები და სპეციალიზებული საჰაერო ინტერცეპტორები, რაც თავდაცვის ხარჯებს მნიშვნელოვნად გაზრდის.
საქართველოსთვის, რომელიც ყურადღებით აკვირდება თანამედროვე კონფლიქტების ტექნოლოგიურ განვითარებას, ეს მოვლენები კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს რადიოელექტრონული უსაფრთხოების მნიშვნელობას. დრონების დაცვისა და მათზე კონტრზომების განვითარება დღეს მსოფლიო თავდაცვითი ინდუსტრიის ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტად რჩება.