რატომ არის ლაზერის მიმართვა საფრენი აპარატებისკენ სახიფათო ქმედება

ბოლო პერიოდში სულ უფრო ხშირად ისმის გაფრთხილებები იმის შესახებ, რომ ლაზერული მაჩვენებლების (laser pointer) გამოყენება საფრენი აპარატების მიმართულებით კატეგორიულად დაუშვებელია. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი ამ ქმედებას უბრალო გასართობად მიიჩნევს, სინამდვილეში ეს არის სახიფათო ინციდენტი, რომელმაც შეიძლება ტრაგიკული შედეგები გამოიწვიოს. პილოტებისთვის, რომლებიც მაღალი პასუხისმგებლობით ასრულებენ თავიანთ სამუშაოს, ლაზერის სხივი არა მხოლოდ გამაღიზიანებელი, არამედ მხედველობის დროებითი დაკარგვის მიზეზიც ხდება.

ფიზიკა და საფრთხეები

ბევრს ჰგონია, რომ ლაზერის პატარა წერტილი პილოტისთვის შეუმჩნეველია, თუმცა რეალობა განსხვავებულია. ლაზერის სხივი მანძილის გავლისას ფართოვდება. მიუხედავად იმისა, რომ ვიზუალურად ის ვიწრო ჩანს, რამდენიმე კილომეტრის გავლის შემდეგ მისი არეალი იმდენად იზრდება, რომ საჰაერო ხომალდის მინის გავლისას ის მთლიან კაბინას ანათებს. განსაკუთრებით საშიშია ეს ღამის საათებში, როდესაც პილოტის თვალის გუგები გაფართოებულია. ასეთ დროს სხივის მოხვედრა იწვევს ე.წ. „ელვისებურ სიბრმავეს“ (flash blindness), რაც პილოტს ართმევს შესაძლებლობას, აკონტროლოს თვითმფრინავი კრიტიკულ მომენტში, როგორიცაა აფრენა ან დაფრენა.

საფრთხე განსაკუთრებით მაღალია ვერტმფრენებისთვის, რომლებიც ხშირად დაბალ სიმაღლეზე და დასახლებულ პუნქტებთან ახლოს გადაადგილდებიან. პოლიციის, სამაშველო თუ საინფორმაციო ვერტმფრენები ხშირად ხდებიან მსგავსი „ხუმრობების“ სამიზნე, რაც ეკიპაჟის წევრებისთვის დამატებით სტრესსა და რისკს ქმნის.

სამართლებრივი პასუხისმგებლობა და აღმოჩენა

მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ ეს ქმედება კანონით ისჯება. ბევრ ქვეყანაში, მათ შორის აშშ-ში, ლაზერის მიმართვა საფრენი აპარატისკენ სისხლის სამართლის დანაშაულად ითვლება, რაც ითვალისწინებს მრავალწლიან პატიმრობასა და უზარმაზარ ჯარიმებს. სამართალდამცავები მსგავსი შემთხვევების გამოსავლენად თანამედროვე ტექნოლოგიებს იყენებენ. მაგალითად, პოლიციის ვერტმფრენებზე დამონტაჟებული ინფრაწითელი კამერები ადვილად აფიქსირებენ სხივის წყაროს, რადგან ლაზერი ზუსტად მიუთითებს დამრღვევის ადგილმდებარეობაზე.

სტატისტიკა აჩვენებს, რომ მიუხედავად მკაცრი რეგულაციებისა, მსგავსი ინციდენტები მაინც ხდება. თუმცა, საავიაციო უსაფრთხოების სააგენტოების მონაცემებით, ბოლო წლებში ამგვარი შემთხვევების შემცირების ტენდენცია შეინიშნება. ეს ნაწილობრივ განპირობებულია საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებითა და დამნაშავეების მიმართ გატარებული მკაცრი ზომებით.

დასკვნა

ლაზერული მაჩვენებელი განკუთვნილია პრეზენტაციებისთვის, სამეცნიერო დემონსტრაციებისთვის ან შინაური ცხოველების გასართობად, მაგრამ არა საჰაერო სივრცეში არსებული ობიექტებისკენ მიმართვისთვის. ნებისმიერი ასეთი ქმედება პირდაპირ საფრთხეს უქმნის ასობით მგზავრის სიცოცხლეს. უსაფრთხოება არის პრიორიტეტი, რომლის დაცვაც თითოეული მოქალაქის ვალდებულებაა, რათა ავიაცია დარჩეს ტრანსპორტის ყველაზე უსაფრთხო საშუალებად.