Prima: რევოლუციური იმპლანტი, რომელიც მხედველობას აღადგენს
ასაკობრივი მაკულარული დეგენერაცია (AMD) ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული დაავადებაა, რომელიც მთელ მსოფლიოში 5 მილიონზე მეტ ადამიანს აწუხებს. დაავადება იწვევს მხედველობის ცენტრალური ნაწილის გაუარესებას, რის გამოც პაციენტები კარგავენ კითხვის, სახეების ცნობისა და ყოველდღიური აქტივობების შესრულების უნარს. დიდი ხნის განმავლობაში ეს მდგომარეობა შეუქცევადად ითვლებოდა, თუმცა კალიფორნიული კომპანია Science Corporation-ის მიერ შემუშავებულმა Prima სისტემამ შესაძლოა მედიცინაში ახალი ერა გახსნას.## როგორ მუშაობს Prima სისტემა?ადამიანის ბადურა სინათლის გადამუშავებას სამი ფენის მეშვეობით ახდენს. ფოტორეცეპტორები სინათლეს ელექტრონულ სიგნალად გარდაქმნიან, ბიპოლარული უჯრედები ამ სიგნალს ამუშავებენ, ხოლო განგლიური უჯრედები მას მხედველობის ნერვისა და ტვინისკენ გზავნიან. მაკულარული დეგენერაციის დროს ზიანდება მხოლოდ ფოტორეცეპტორები, ხოლო დანარჩენი ნერვული ქსელი ფუნქციონირებას ინარჩუნებს. Prima-ს იმპლანტი სწორედ ამ დაზიანებულ ფოტორეცეპტორებს ანაცვლებს. სისტემა შედგება სპეციალური სათვალისგან, რომელზეც მინიატურული კამერაა დამაგრებული. კამერა რეალურ დროში იღებს გამოსახულებას, რომელიც პროცესორში იგზავნება. ეს უკანასკნელი ვიდეოს ინფრაწითელ სიგნალებად გარდაქმნის და სათვალეში არსებული ლაზერული პროექტორის მეშვეობით პირდაპირ თვალის ფსკერზე განთავსებულ იმპლანტს აწვდის. იმპლანტი, რომელიც 378 პიქსელისგან შედგება, სინათლეს ელექტრულ იმპულსებად გარდაქმნის და ჯანსაღ ბიპოლარულ უჯრედებს გადასცემს, რომლებიც შემდგომ ინფორმაციას ტვინს აწვდიან.## ბატარეის გარეშე მომუშავე ტექნოლოგიააღსანიშნავია, რომ Prima-ს იმპლანტი არ საჭიროებს დამატებით კვების წყაროს ან ბატარეას. ჩიპზე დატანილი ფოტოვოლტაიკური ელემენტები ერთდროულად ასრულებენ სინათლის გარდაქმნისა და ენერგიის მიღების ფუნქციას, რაც მას უკიდურესად კომპაქტურს ხდის. პაციენტებს შეუძლიათ დამოუკიდებლად დაარეგულირონ გამოსახულების კონტრასტი, სიკაშკაშე და მასშტაბი სპეციალური პორტატული პროცესორის მეშვეობით. კლინიკური კვლევების შედეგები საკმაოდ იმედისმომცემია: პაციენტთა 80%-ზე მეტმა, შესაბამისი წვრთნის გავლის შემდეგ, შეძლო კითხვა, კროსვორდების შევსება და სმარტფონების გამოყენება. ეს შედეგი უპრეცედენტოა მხედველობის აღდგენის სფეროში.## მომავალი პერსპექტივებიPrima სისტემამ მიმდინარე წლის ივლისში უკვე მიიღო ევროპული სერტიფიკატი, რაც მის სამედიცინო პრაქტიკაში დანერგვის საშუალებას იძლევა. ამჟამად კომპანია აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციის (FDA) ნებართვას ელოდება. მიუხედავად იმისა, რომ ტექნოლოგია ჯერ კიდევ ვითარდება, ის უკვე იძლევა იმედს, რომ მხედველობადაქვეითებული ადამიანები შეძლებენ დამოუკიდებლობის დაბრუნებას. თუ გავითვალისწინებთ მხედველობის პრობლემების მზარდ სტატისტიკას მთელ მსოფლიოში, მსგავსი ინოვაციური მიდგომები უახლოეს წლებში შესაძლოა ოფთალმოლოგიის სტანდარტად იქცეს. ქართველი პაციენტებისთვის ეს ნიშნავს იმას, რომ სამედიცინო ტექნოლოგიები სულ უფრო უახლოვდება იმ ზღვარს, როდესაც ადრე განუკურნებელი დაავადებები მართვადი ხდება.