პოლარული მორევის მოულოდნელი რღვევა: რას უნდა ველოდოთ ზამთარში?
რა არის პოლარული მორევი და რატომ არის მისი რღვევა საგანგაშო
პოლარული მორევი წარმოადგენს მაღალი დონის ქარების რგოლს, რომელიც არქტიკის გარშემო ბრუნავს და ერთგვარ დამცავ ბარიერს ქმნის. მისი მთავარი ფუნქცია უკიდურესად ცივი ჰაერის ჩრდილოეთ პოლუსთან შეკავებაა. თუმცა, როგორც უახლესი მეტეოროლოგიური მონაცემები აჩვენებს, ეს დამცავი მექანიზმი ნაადრევად დაირღვა, რაც უპრეცედენტო მოვლენაა.
როდესაც ეს ცირკულაცია სუსტდება ან მიმართულებას იცვლის, არქტიკული სიცივე სამხრეთისკენ იწყებს გავრცელებას. მეცნიერების თქმით, ეს პროცესი ხშირად იწვევს ხანგრძლივ და მკაცრ ზამთარს, როგორც ეს 2015 წელს მოხდა, როდესაც აშშ-ის აღმოსავლეთ ნაწილში ტემპერატურამ რეკორდულად დაბალ ნიშნულამდე დაიწია.
რა გავლენას მოახდენს ეს მოვლენა ამინდზე
მიუხედავად იმისა, რომ პოლარული მორევის რღვევა სამშაბათს დაიწყო და, პროგნოზების მიხედვით, ხუთშაბათამდე გაგრძელდება, მეტეოროლოგები სიფრთხილეს იჩენენ. ატმოსფერულ პროცესებს რეაგირებისთვის რამდენიმე კვირა სჭირდება, ამიტომ ზუსტი პროგნოზის გაკეთება, თუ სად გადანაწილდება არქტიკული სიცივე, ჯერჯერობით რთულია.
სირთულეს ისიც ზრდის, რომ წელს პლანეტაზე ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი El Niño-ს ფენომენია დაფიქსირებული. წყნარი ოკეანის აღმოსავლეთ ნაწილში წყლის ტემპერატურის მატება უკვე ახდენს გავლენას გლობალურ კლიმატზე. როდესაც ასეთი მასშტაბური კლიმატური მოვლენები ერთმანეთს ემთხვევა, ამინდის პროგნოზირება კიდევ უფრო ნაკლებად სარწმუნო ხდება.
რას ნიშნავს ეს საქართველოსთვის
საქართველოსთვის, რომელიც ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს კლიმატური სისტემების ნაწილია, მსგავსი გლობალური ცვლილებები ირიბ გავლენას ახდენს. პოლარული მორევის დასუსტება ხშირად ცვლის ჰაერის მასების მოძრაობის ტრაექტორიას, რაც შესაძლოა ჩვენს რეგიონშიც აისახოს არასტაბილური ამინდით, ტემპერატურის მკვეთრი ცვლილებებით ან ნალექების უჩვეულო რეჟიმით.
მომდევნო კვირები გადამწყვეტი იქნება იმის გასაგებად, თუ როგორ განვითარდება ეს ატმოსფერული პროცესები. ამ დროისთვის მეცნიერები აკვირდებიან, მოხდება თუ არა მორევის სრული დეფორმაცია, რაც ზამთრის სეზონს კიდევ უფრო გაართულებს. ქართველ მკითხველს კი მოუწევს თვალი ადევნოს სინოპტიკოსების განახლებულ პროგნოზებს, რადგან პლანეტის მასშტაბით მიმდინარე კლიმატური ძვრები, საბოლოო ჯამში, ყველას ეხება.