ფინური სტარტაპი კვანტური კომპიუტერების გაგრილების პრობლემას წყვეტს
კვანტური კომპიუტერების მთავარი შეფერხება
თანამედროვე კვანტური კომპიუტერები უაღრესად მყიფე სისტემებია, რომლებიც ფუნქციონირებისთვის აბსოლუტურ ნულთან მიახლოებულ ტემპერატურას საჭიროებენ. პროცესორი, რომელიც უშუალოდ გამოთვლებს ახორციელებს, სპეციალურ „განზავების მაცივარში“ (dilution refrigerator) თავსდება. თუმცა, რაც უფრო იზრდება კვანტური კომპიუტერების სიმძლავრე და ქუბითების (qubits - კვანტური ინფორმაციის ერთეულები) რაოდენობა, მით უფრო რთულდება სისტემის მართვა. პრობლემა კაბელებშია: თითოეული ქუბითი გარე სამყაროსთან კავშირს საჭიროებს, რაც იწვევს გაყვანილობის გადატვირთვას და, რაც მთავარია, სითბოს შეღწევას, რაც კვანტურ სისტემას აზიანებს.
ფინურმა სტარტაპმა Coherence Quantum-მა, რომელიც Aalto-ს უნივერსიტეტიდან გამოეყო, ამ გამოწვევის გადასაჭრელად 2.78 მილიონი ევროს ოდენობის საწყისი (seed) დაფინანსება მოიზიდა. ინვესტიციას Lifeline Ventures უძღვებოდა, მასში მონაწილეობა კი MySQL-ის ყოფილმა აღმასრულებელმა დირექტორმა, Mårten Mickos-მაც მიიღო.
ტექნოლოგიური გარღვევა: ნაკლები სითბო, მეტი სიზუსტე
Coherence Quantum-ის გუნდი, რომელსაც CEO Aashish Sah ხელმძღვანელობს, ყურადღებას ამახვილებს ზეგამტარ და სპინურ ქუბითებზე. Sah-ის თქმით, დღევანდელი მაცივრები დაახლოებით 1000 საკონტროლო ხაზს იტევს, რაც უკვე წარმოადგენს შეზღუდვას მასშტაბირებისთვის. როდესაც ოთახის ტემპერატურაზე მყოფი მოწყობილობებიდან სიგნალები მაცივარში ჩადის, მათი 99%-ზე მეტი სითბოს სახით იფანტება, რაც ქუბითებში ხმაურს და შეცდომებს იწვევს.
სტარტაპმა უკვე წარადგინა ოთხი საპატენტო განაცხადი, რომლებიც მიზნად ისახავს ამ პრობლემის აღმოფხვრას. ერთ-ერთი მთავარი ინოვაცია არის ე.წ. „კვანტური დიალი“ (quantum dial), რომელიც ქუბითის კავშირს გარე სისტემებთან მხოლოდ საჭიროებისამებრ ამყარებს. ეს მიდგომა ამცირებს მუდმივ კავშირებს და, შესაბამისად, სითბოს გაჟონვას. კომპანიის მიზანია, სიგნალების დამუშავების ნაწილი პირდაპირ სიცივეში, პროცესორთან ახლოს გადაიტანოს, რაც კვანტურ კომპიუტერებს უფრო კომპაქტურს და ეფექტურს გახდის.
ფინეთის კვანტური ეკოსისტემა
Coherence Quantum-ის წარმატება ფინეთში ჩამოყალიბებული ძლიერი სამეცნიერო ბაზის შედეგია. Aalto-ს უნივერსიტეტის დაბალი ტემპერატურის ლაბორატორია, რომელიც ჯერ კიდევ 1965 წელს დაარსდა, კვანტური ტექნოლოგიების განვითარების ეპიცენტრად იქცა. სწორედ ამ გარემოდან გამოვიდნენ ისეთი კომპანიები, როგორებიცაა Bluefors (მაცივრების მწარმოებელი) და IQM. უნივერსიტეტის სპეციალიზებული საგანმანათლებლო პროგრამები კი უზრუნველყოფს კვალიფიციური კადრების მუდმივ ნაკადს, რაც ამ რთულ დარგში გადამწყვეტი უპირატესობაა.
მიუხედავად იმისა, რომ კვანტური კომპიუტერები ჯერ კიდევ განვითარების ეტაპზეა და არცერთ კომპანიას არ შეუქმნია სრულად მასშტაბირებადი, პრაქტიკული მანქანა, Coherence Quantum-ის მიერ შემოთავაზებული ტექნიკური გადაწყვეტა მნიშვნელოვანი ნაბიჯია თეორიიდან რეალობამდე. მათი მიზანია, შექმნან ისეთი აპარატურა, რომელიც კვანტურ სისტემებს სტაბილურობას შეუნარჩუნებს, რაც საბოლოოდ საშუალებას მოგვცემს, გამოვიყენოთ კვანტური გამოთვლების სრული პოტენციალი ისეთ სფეროებში, სადაც ტრადიციული კომპიუტერები უძლურია.