ნოემბრის ცის კალენდარი: 5 პლანეტა, რომელთა დანახვაც შეუიარაღებელი თვალით შეგიძლიათ
ნოემბერი ასტრონომიული მოვლენებით დატვირთული თვეა, რაც დამწყები და გამოცდილი დამკვირვებლებისთვის პლანეტების საძიებლად იდეალურ დროს წარმოადგენს. ამ თვეში ღამის ცაზე ხუთი პლანეტის — სატურნის, მარსის, იუპიტერის, ვენერასა და მერკურის დანახვაა შესაძლებელი.
საღამოს ვარსკვლავი: სატურნი
თუ დაკვირვებას საღამოს საათებში გეგმავთ, თქვენი მთავარი სამიზნე სატურნია. ის სამხრეთის ცაზე საკმაოდ მაღლაა განლაგებული და მთელი თვის განმავლობაში მარტივად შესამჩნევია. სატურნი გამოირჩევა სტაბილური, მოყვითალო ნათებით, რაც მას ვარსკვლავებისგან განასხვავებს. ტელესკოპით დაკვირვებისას, მისი ცნობილი რგოლების სისტემა დედამიწიდან დაახლოებით 6,5 გრადუსითაა დახრილი, რაც დეტალების დანახვის საშუალებას იძლევა. 18 ნოემბერს სატურნი მთვარის მახლობლად გამოჩნდება, რაც მის პოვნას კიდევ უფრო გაამარტივებს.
დილის შოუ: ვენერა და მერკური
დილით, მზის ამოსვლამდე ცა განსაკუთრებით სანახაობრივია. ვენერა, რომელიც თვის განმავლობაში სულ უფრო კაშკაშა ხდება, აღმოსავლეთ-სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჰორიზონტზე „ვერცხლისფერ ლამპარივით“ ანათებს. ნოემბრის ბოლოსთვის ვენერა მზის ამოსვლამდე თითქმის 3,5 საათით ადრე ამოდის და საკმაოდ მაღლა იწევს ცაზე. 7 ნოემბერს დილის ცაზე ვენერა, კლებადი ნახევარმთვარე და ვარსკვლავი სპიკა ერთმანეთთან ძალიან ახლოს, მცირე ჯგუფად განლაგდებიან.
მერკური, რომელიც დედამიწის ცაზე საკმაოდ იშვიათად ჩანს, თვის მეორე ნახევრიდან გამოჩნდება. 20 ნოემბერს პლანეტა მზისგან მაქსიმალურ დასავლურ დაშორებას მიაღწევს, რაც მას ჩრდილოეთ ნახევარსფეროდან დაკვირვებისთვის წლის ერთ-ერთ საუკეთესო პერიოდად აქცევს. ის ვენერის ქვემოთ, მარცხნივ, კაშკაშა ვარსკვლავის მსგავსად გამოჩნდება.
მარსი და იუპიტერი: დინამიური წყვილი
შუაღამის შემდეგ ცაზე მარსი და იუპიტერი დომინირებენ. ეს ორი პლანეტა ლომის თანავარსკვლავედის მიმართულებით მოძრაობს და თვის განმავლობაში მათი ურთიერთგანლაგება იცვლება. 16 ნოემბერს მარსი იუპიტერს გვერდს აუვლის, რაც მათ ერთმანეთთან ძალიან დააახლოებს. იუპიტერი, როგორც გაზის გიგანტი, მარსზე გაცილებით კაშკაშაა, თუმცა ორივე მათგანი შეუიარაღებელი თვალით კარგად ჩანს. ნოემბრის ბოლო დღეებში, 29-დან 30 ნოემბრის ჩათვლით, იუპიტერი, მარსი, მთვარე და ვარსკვლავი რეგულუსი ერთ სივრცეში მოიყრიან თავს, რაც სანახაობრივ ასტრონომიულ ჯგუფს შექმნის.
პლანეტების ძებნისას გახსოვდეთ მარტივი მეთოდი: გაშლილი ხელის მტევანი, რომელიც გაწვდილ მკლავზე გიჭირავთ, ცაზე დაახლოებით 10 გრადუსიან მანძილს შეესაბამება. ეს დაგეხმარებათ პლანეტებს შორის მანძილის ვიზუალურად შეფასებაში. ნოემბრის ცაზე დაკვირვება საუკეთესო საშუალებაა სამყაროს მასშტაბების უკეთ გასაცნობად, ამიტომ, თუ ამინდი ხელს შეგიწყობთ, ნამდვილად ღირს დილის ან საღამოს საათების დათმობა ამ ციური მოვლენებისთვის.