NHS-ის ციფრული პლატფორმა: დაპირებული სარგებელი თუ გაბერილი სტატისტიკა
ბრიტანეთის ჯანდაცვის სისტემის (NHS England) მიერ გავრცელებულმა ოფიციალურმა მონაცემებმა, რომლებიც Palantir-ის მონაცემთა პლატფორმის (FDP) წარმატებას უსვამს ხაზს, სერიოზული კრიტიკა გამოიწვია. NHS-ის საჯარო რეესტრის მიხედვით, 29 საავადმყოფო და სამედიცინო დაწესებულება უკვე აქტიურად იყენებს პლატფორმას და „რეალურ სარგებელს“ იღებს, თუმცა, როგორც აღმოჩნდა, ამ დაწესებულებების დიდი ნაწილი სისტემას საერთოდ არ იყენებს ან ის მათთან ჯერ არც კი გააქტიურებულა.
შეუსაბამობა ოფიციალურ მონაცემებსა და რეალობას შორის
სკანდალი მას შემდეგ გასკდა, რაც სამედიცინო საქველმოქმედო ორგანიზაცია Medact-მა ინფორმაციის თავისუფლების შესახებ მოთხოვნები გააგზავნა და მიღებული პასუხები საჯარო გახადა. აღმოჩნდა, რომ საავადმყოფოები, როგორიცაა Nottingham University Hospitals ან North Midlands-ის საუნივერსიტეტო საავადმყოფოები, პირდაპირ აცხადებენ, რომ მათ პლატფორმა არ დაუნერგიათ და არც მომავალში გეგმავენ მის გამოყენებას. მიუხედავად ამისა, NHS-ის სტატისტიკაში ისინი იმ 137 დაწესებულებას შორის არიან მოხსენიებული, რომლებმაც სისტემით სარგებელი მიიღეს.
NHS England-ის ოფიციალური პოზიცია ამ შეუსაბამობას იმით ხსნის, რომ მათ სიაში შეყვანილია ის დაწესებულებებიც, რომლებიც პლატფორმას მხოლოდ ადმინისტრაციული მონაცემების დასამუშავებლად იყენებენ და არა უშუალოდ პაციენტთა მკურნალობისთვის. თუმცა, ჯანდაცვის სფეროს ექსპერტები ამ მიდგომას „ძალიან შეცდომაში შემყვანს“ უწოდებენ.
რისთვის არის საჭირო Palantir-ის პლატფორმა?
330 მილიონი გირვანქა სტერლინგის ღირებულების პროექტი 2024 წლის აპრილში დაიწყო. მისი მთავარი მიზანია სხვადასხვა სამედიცინო დაწესებულებაში გაბნეული ჩანაწერების გაერთიანება, საავადმყოფოებიდან პაციენტთა გაწერის პროცესის დაჩქარება და ქირურგიული ოპერაციების დაგეგმვის ოპტიმიზაცია. Palantir-ის წარმომადგენლები ირწმუნებიან, რომ პროგრამული უზრუნველყოფის დახმარებით უკვე ჩატარდა 117 000-ით მეტი ოპერაცია, ვიდრე ეს სისტემის გარეშე იქნებოდა შესაძლებელი.
მიუხედავად ამისა, თავად NHS-ის ვებგვერდზეც კი აღიარებულია, რომ ამ სტატისტიკიდან „მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის დადგენა შეუძლებელია“. შედეგად, სტატისტიკის მარეგულირებელმა ორგანომ უკვე დაიწყო NHS-ის მიერ გავრცელებული ინფორმაციის გადამოწმება.
რა მოჰყვება ამას?
საკითხმა პოლიტიკური დატვირთვაც მიიღო. პარლამენტის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების კომიტეტის თავმჯდომარე ჩი ონვურა მთავრობას მოუწოდებს, გამოიყენოს 2027 წელს ხელშეკრულების შეწყვეტის პუნქტი და ჩაატაროს ღია კონკურსი ბრიტანული კომპანიების მონაწილეობით. მისი თქმით, თუ თავად სამედიცინო დაწესებულებებს არ ესმით პლატფორმის ღირებულება, მაშინ ჩნდება კითხვა, რამდენად შეესაბამება Palantir-ის პროდუქტების გარშემო ატეხილი აჟიოტაჟი რეალობას.
თავის მხრივ, Palantir-ის ხელმძღვანელობა აცხადებს, რომ კონტრაქტის გაწყვეტა „პოლიტიკის პაციენტებზე მაღლა დაყენება“ იქნება. თუმცა, საზოგადოებრივი უკმაყოფილება იზრდება: სექტემბერში 44 000-მა ადამიანმა ოფიციალურად დააფიქსირა პროტესტი პლატფორმის გამოყენებასთან დაკავშირებით. ეს შემთხვევა კარგად აჩვენებს, თუ რა სირთულეებთანაა დაკავშირებული ჯანდაცვის სექტორში მონაცემთა მართვის სისტემების ცენტრალიზაცია და რამდენად მნიშვნელოვანია გამჭვირვალობა მაშინ, როდესაც საქმე პაციენტთა კონფიდენციალურ ინფორმაციას ეხება.