NASA-ს Artemis III: ახალი დეტალები მთვარის მისიის ტესტირების შესახებ
კოსმოსური ოპერაციების ახალი ეტაპი
NASA-მ ოფიციალურად წარმოადგინა Artemis III-ის საცდელი ფრენის კონცეფცია, რომელიც კოსმოსური სააგენტოს მთვარის პროგრამისთვის გადამწყვეტი იქნება. კენედის კოსმოსურ ცენტრში გამართულ პრესკონფერენციაზე პროგრამის მენეჯერმა, ჯერემი პარსონსმა აღნიშნა, რომ ეს იქნება ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე რთული და მასშტაბური კოსმოსური კამპანია, რომელშიც სამი უძლიერესი რაკეტა — SLS, SpaceX-ის Starship და Blue Origin-ის New Glenn მიიღებენ მონაწილეობას.
მისიის მთავარი მიზანი დედამიწის დაბალ ორბიტაზე (LEO) დაშვების სისტემების ტესტირებაა. გეგმის მიხედვით, პირველად New Glenn გაუშვებს Blue Origin-ის Blue Moon-ის მოდულს, რასაც მოჰყვება NASA-ს SLS რაკეტა, რომელიც ასტრონავტებს Orion-ის კაფსულით ორბიტაზე გაიყვანს. ეკიპაჟი, რომლის შემადგენლობაშიც რენდი ბრესნიკი, ანდრე დუგლასი, ფრენკ რუბიო და ლუკა პარმიტანო შედიან, ორი დღის განმავლობაში Blue Moon-ის მოდულში გადაინაცვლებს და მის სიცოცხლის უზრუნველყოფის სისტემებს შეამოწმებს.
Starship-ის როლი და სამომავლო გეგმები
Artemis III-ის ფარგლებში ასევე გაიმართება SpaceX-ის Starship-ის დოკინგის ტესტი. ეს პროცესი, რომელიც დაახლოებით ორი საათი გაგრძელდება, არ ითვალისწინებს ასტრონავტების მოდულში შესვლას, თუმცა NASA-სთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვან მონაცემებს მოგვცემს დოკინგის ძალებისა და მანევრირების შესახებ. ეს ტექნიკური დეტალები საფუძველს ჩაუყრის 2028 წლისთვის დაგეგმილ Artemis IV-ის მისიას, რომლის ფარგლებშიც მთვარის სამხრეთ პოლუსზე დაშვება იგეგმება.
მიუხედავად იმისა, რომ NASA-ს ადმინისტრატორი ჯარედ ისააკმანი ოპტიმისტურად არის განწყობილი, მისიის ვადები კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას. ოფიციალური მონაცემებით, პროექტი გრაფიკს დაახლოებით 90 დღით ჩამორჩება, რაც ძირითადად მომწოდებელთა ჯაჭვში არსებულ სირთულეებს უკავშირდება. მიუხედავად ამისა, სააგენტო ინარჩუნებს მოქნილობას და არ აკონკრეტებს, რომელი მოდული — Blue Moon თუ Starship — განახორციელებს საბოლოო დაშვებას მთვარეზე.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
Artemis III-ის მთავარი დანიშნულება რისკების შემცირებაა. კოსმოსური სააგენტო ცდილობს, ეკიპაჟმა რეალურ დროში მიიღოს გადაწყვეტილებები ისეთ გარემოში, სადაც პრობლემის შემთხვევაში დედამიწაზე დაბრუნება შედარებით მარტივია. ეს გამოცდილება გადამწყვეტი იქნება მთვარის ზედაპირზე ადამიანის დაბრუნებისთვის, რაც 1972 წლის Apollo 17-ის მისიის შემდეგ პირველი შემთხვევა იქნება.
NASA-სთვის ამ ეტაპზე მთავარი პრიორიტეტი პარტნიორების მზადყოფნაა. ორივე კერძო კომპანია, Blue Origin და SpaceX, დამოუკიდებლად ავითარებს ტექნოლოგიებს, რომლებიც მთვარის ათვისების ახალ ერას ქმნის. ქართველი მკითხველისთვის, რომელიც კოსმოსური ტექნოლოგიების განვითარებას ადევნებს თვალს, ეს მისია ნიშნავს, რომ კაცობრიობა კვლავ აქტიურად ემზადება მთვარის კოლონიზაციისა და იქ მუდმივი ბაზის შექმნისთვის.