NASA მთვარის ზედაპირქვეშა გამოქვაბულების შესწავლას იწყებს
მთვარის მღვიმეები, როგორც მომავალი ბაზა
კაცობრიობის მისწრაფება მთვარის ათვისებისკენ ახალ ფაზაში გადადის. NASA-ს მიერ მხარდაჭერილი ახალი კვლევითი პროექტი მიზნად ისახავს მთვარის ზედაპირის ქვეშ არსებული სიცარიელეების, კერძოდ, ე.წ. ლავის მილების (lava tubes) შესწავლას. მეცნიერთა აზრით, ეს ბუნებრივი წარმონაქმნები შესაძლოა გახდეს იდეალური ადგილი პირველი ადამიანური დასახლებისთვის, რადგან ისინი ასტრონავტებს რადიაციისა და მეტეორიტებისგან ბუნებრივ დაცვას შესთავაზებენ.
ყურადღების ცენტრშია Marius Hills-ის ტერიტორია, სადაც დაახლოებით 50 მეტრის სიგანის ნაპრალი ფიქსირდება. ვარაუდობენ, რომ ეს ხვრელი მიწისქვეშა გვირაბების სისტემას უკავშირდება. სპეციალისტები გეგმავენ სპეციალური გეოფიზიკური ხელსაწყოებით აღჭურვილი როვერების გაგზავნას, რომლებიც რენტგენისებურად „დასკანერებენ“ ნიადაგს და დაადგენენ ამ მღვიმეების ზუსტ ზომასა და სტრუქტურას.
ტექნოლოგიური გამოწვევები და Artemis-ის პროგრამა
მთვარის ამ უცნობი სამყაროს კვლევა პირდაპირ კავშირშია NASA-ს ამბიციურ Artemis-ის მისიასთან. მიუხედავად იმისა, რომ სააგენტოს მთავარი ბაზა მთვარის სამხრეთ პოლუსზეა დაგეგმილი, მიწისქვეშა სივრცეების ათვისება კრიტიკულად მნიშვნელოვანია გრძელვადიანი მისიებისთვის. მეცნიერები ცდილობენ გაარკვიონ, თუ როგორ ფორმირდება ეს ლავის მილები და რამდენად უსაფრთხო იქნება მათი ადაპტირება საცხოვრებელ მოდულებად.
ეს კვლევები მნიშვნელოვან ნაბიჯს წარმოადგენს კოსმოსურ რბოლაში, სადაც მხოლოდ ზედაპირზე არსებული რესურსები აღარ არის საკმარისი. რობოტული ექსპლორერების მიერ მოპოვებული მონაცემები გადამწყვეტი იქნება იმის დასადგენად, თუ რამდენად რეალისტურია მთვარის მიწისქვეშა „ქალაქების“ აშენება მომდევნო ათწლეულებში.
კოსმოსური ინდუსტრიის აქტუალური სიახლეები
პარალელურად, კოსმოსური სექტორი სხვა მნიშვნელოვანი მოვლენებითაც გამოირჩევა. აშშ-ის სამხედრო უწყებებმა გაავრცელეს ფოტოები, რომლებზეც აღბეჭდილია ჩინეთის საიდუმლო კოსმოსური თვითმფრინავი. ამავდროულად, კერძო სექტორში Virgin Galactic-მა წარმატებით გამოსცადა თავისი ახალი, „Delta-კლასის“ კოსმოსური ხომალდი, რომელიც სუბორბიტალური ფრენებისთვის არის განკუთვნილი.
სამწუხაროდ, კოსმოსური კულტურისთვის კვირა დანაკარგითაც აღინიშნა. გარდაიცვალა სამეცნიერო ფანტასტიკის ორი ლეგენდა: პატრიკ სტიუარტი, რომელიც „Star Trek“-ის კაპიტან პიკარის როლით იყო ცნობილი, და უოლტერ კოენიგი. მათი წვლილი კოსმოსური თემატიკის პოპულარიზაციაში შეუფასებელია.
ქართველი მკითხველისთვის, რომელიც თვალს ადევნებს ტექნოლოგიურ პროგრესს, მსგავსი კვლევები ადასტურებს, რომ კოსმოსური ეკონომიკა სულ უფრო ხელმისაწვდომი ხდება. მაგალითად, მოყვარულებს უკვე შეუძლიათ შეიძინონ SpaceX-ის Falcon 9-ის ზუსტი, მფრინავი მოდელი კომპანია Estes-ისგან, რაც კოსმოსური ინჟინერიის მიმართ ინტერესს კიდევ უფრო ზრდის. მთვარის გამოქვაბულების შესწავლა კი ნათელი მაგალითია იმისა, თუ როგორ ცვლის მეცნიერება ჩვენს წარმოდგენას სხვა პლანეტებზე ცხოვრების შესახებ.