NASA მთვარეზე დაბრუნების გეგმებს ცვლის: ახალი სტრატეგია
NASA-მ ოფიციალურად წარადგინა მთვარეზე ადამიანების დაბრუნების განახლებული გეგმა, რომელიც Artemis-ის პროგრამის ფარგლებში 2028 წლისთვის მთვარის ზედაპირზე დაშვებას ითვალისწინებს. სააგენტოს ხელმძღვანელობამ აღიარა, რომ წინა სტრატეგიაში არსებული ტექნიკური ბარიერების გადასალახად მნიშვნელოვანი ცვლილებების შეტანა გახდა აუცილებელი.
ცვლილებები SpaceX-ისა და Blue Origin-ისთვის
ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სიახლე SpaceX-ის Starship-ის მისიას უკავშირდება. მანამდე არსებული გეგმით, Orion-ის კოსმოსური ხომალდი მთვარის ორბიტაზე უნდა შეერთებოდა Starship-ს, რაც ენერგეტიკულად რთული იყო. ახალი სქემით, Starship-ის საწვავით შევსება დედამიწის მაღალ ორბიტაზე მოხდება, სადაც Orion-ი მასთან შეერთდება. ეს გადაწყვეტილება შესაძლებელი გახდა მას შემდეგ, რაც NASA-მ Lunar Gateway-ის პროექტი გააუქმა, რითაც SpaceX-ის ინჟინრებს მთავარი ტექნიკური დაბრკოლება მოეხსნათ.
რაც შეეხება Blue Origin-ს, კომპანიის Blue Moon ხომალდის მისია ახლა New Glenn-ის რაკეტის ოთხ გაშვებას მოიცავს. NASA-ს გეგმით, Orion-ი Blue Moon-ს მთვარის ელიფსურ ორბიტაზე შეხვდება, თუმცა სააგენტო მუშაობს, რომ ეს შეერთება მთვარის დაბალ ორბიტაზეც გახდეს შესაძლებელი. ეს უკანასკნელი Blue Origin-ს მნიშვნელოვნად შეუმსუბუქებს საწვავის რესურსის მართვას და დაშვების პროცესს გაამარტივებს.
Orion-ის ძველი პრობლემის გადაწყვეტა
NASA-სთვის დიდი ხნის განმავლობაში თავის ტკივილს წარმოადგენდა Orion-ის ხომალდის შეზღუდული შესაძლებლობები, რომელიც მთვარის დაბალ ორბიტამდე მიღწევას და უკან დაბრუნებას ვერ ახერხებდა. ამ პრობლემის მოსაგვარებლად, სააგენტო United Launch Alliance-თან ერთად Centaur V-ის ზედა საფეხურის მოდიფიცირებულ ვერსიაზე მუშაობს. ეს ცვლილება Orion-ს საშუალებას მისცემს, მთვარის დაბალ ორბიტამდე მიაღწიოს, რაც მთელი პროგრამის განხორციელებას გაამარტივებს.
NASA-ს ადმინისტრატორმა ჯარედ აიზეკმანმა ხაზი გაუსვა, რომ ეს არის რეალისტური გზა მიზნის მისაღწევად. მისი თქმით, სააგენტო აქტიურად თანამშრომლობს კერძო პარტნიორებთან, რათა მათთვის საუკეთესო პირობები შექმნას და დაჩქარდეს პროცესები, რომლებიც წლების განმავლობაში შეფერხებული იყო.
რა გველოდება მომავალში?
მიუხედავად ოპტიმიზმისა, კვლავ არსებობს კითხვის ნიშნები. მაგალითად, ჯერ კიდევ ზუსტად არ არის ცნობილი, რამდენი გაშვება დასჭირდება Starship-ის საწვავით სრულად შესავსებად. მიუხედავად იმისა, რომ ილონ მასკი 6-დან 8 გაშვებაზე საუბრობს, NASA-ს უსაფრთხოების პანელი ამ რიცხვს ბევრად მაღალს — დაახლოებით 22 გაშვებას უწოდებს. NASA-ს ოფიციალური პირები ამ ეტაპზე ზუსტ რიცხვს არ ასახელებენ და აღნიშნავენ, რომ ეს დამოკიდებულია კრიოგენული საწვავის შენახვისა და გადატანის ტექნოლოგიების ეფექტურობაზე.
Artemis III-ის მისია, რომელიც Starship-ისა და Blue Moon-ის დემონსტრაციას გულისხმობს, 2027 წლის ზაფხულისთვის არის დაგეგმილი. წარმატების შემთხვევაში, ეს იქნება პირველი ნაბიჯი ადამიანის მთვარეზე დაბრუნებისკენ, რაც კაცობრიობის კოსმოსური ამბიციების ახალი ეტაპია.