Meta-მ საფრანგეთის სასამართლოში მედიასთან დავა წააგო
საფრანგეთის სააპელაციო სასამართლომ Meta-ს წინააღმდეგ მიღებული გადაწყვეტილება ძალაში დატოვა. ტექნოლოგიურმა გიგანტმა გაასაჩივრა მარეგულირებლის მიერ დაწესებული დროებითი ზომები, რომლებიც მას მედიაგამომცემლებთან მოლაპარაკებების მაგიდასთან დაბრუნებას ავალდებულებს. საქმე ეხება კონტენტის გამოყენების სანაცვლოდ ანაზღაურების გადახდას, რაც ევროპული კანონმდებლობით განსაზღვრული „მეზობელი უფლებების“ (neighboring rights) ფარგლებში ხდება.
დავის მიზეზები და სასამართლოს პოზიცია
კონფლიქტი მას შემდეგ გამწვავდა, რაც Meta-სა და ფრანგულ მედიაორგანიზაციებს შორის მოლაპარაკებები ჩაიშალა. საფრანგეთის კონკურენციის სააგენტომ (Autorité de la concurrence) ივლისში გამოსცა დროებითი განკარგულება, რომლის მიხედვითაც, Meta-მ უნდა უზრუნველყოს სამართლიანი დიალოგი გამომცემლებთან. კომპანიას ასევე დაევალა, გამჭვირვალედ აცნობოს მედიას, თუ რა შემოსავალს იღებს მისი პლატფორმები და როგორ იყენებს მათ კონტენტს.
სასამართლოს განცხადებით, Meta-ს ქმედებები შესაძლოა მიუთითებდეს ბაზარზე დომინანტური მდგომარეობის ბოროტად გამოყენებაზე, რაც როგორც საფრანგეთის, ისე ევროკავშირის კანონმდებლობით იკრძალება. განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილდა იმ მეთოდოლოგიაზე, რომლითაც კომპანია ანაზღაურების ოდენობას ითვლის. ამასთან, სასამართლომ Meta-ს დაავალა, საქმის განხილვის პერიოდში არ შეზღუდოს ახალი ამბების ხილვადობა საკუთარ პლატფორმებზე, როგორიცაა Facebook და Instagram.
კონტექსტი და სამომავლო პერსპექტივები
სარჩელი ორმა გაერთიანებამ შეიტანა: APIG, რომელიც 300-ზე მეტ გაზეთს წარმოადგენს, და DVP, რომელიც საინფორმაციო სააგენტოების ინტერესებს იცავს. მიუხედავად იმისა, რომ Meta იმედგაცრუებულია სასამართლოს გადაწყვეტილებით, კომპანიაში აცხადებენ, რომ გააგრძელებენ დაკისრებული ვალდებულებების შესრულებას და „კეთილსინდისიერ“ მოლაპარაკებებს მედიასთან.
აღსანიშნავია, რომ ეს მხოლოდ დროებითი ზომებია და საბოლოო ვერდიქტი იმის შესახებ, დაარღვია თუ არა Meta-მ კანონი, ჯერ არ გამოტანილა. თუმცა, პრეცედენტი არსებობს: 2024 წელს საფრანგეთის მარეგულირებელმა Google 250 მილიონი ევროთი დააჯარიმა. მაშინ მიზეზი ის იყო, რომ Google-მა დაარღვია მედიასთან დადებული შეთანხმება, მათ შორის საკუთარი ხელოვნური ინტელექტის (AI) მოდელების გაწვრთნა მედიაკონტენტის გამოყენებით, გამომცემლების ინფორმირების გარეშე.
ევროპაში Meta-სთვის ზეწოლა იზრდება, რადგან გამომცემლები მარეგულირებლებს სთხოვენ, შეზღუდონ კომპანიის პირობები ხელოვნური ინტელექტის განვითარებასთან დაკავშირებით. საქართველოსთვის ეს დავა მნიშვნელოვანია იმ თვალსაზრისით, რომ ის განსაზღვრავს გლობალური პლატფორმებისა და მედიის ურთიერთობის ახალ სტანდარტებს, რაც შესაძლოა მომავალში ციფრული მედიის დაფინანსების მოდელებზეც აისახოს.