Larry Ellison-ის ხედვა: როგორ გვაქცევს AI-ს ეპოქა უფრო მდიდრებს?

AI, როგორც ეკონომიკური ზრდის ძრავა

Oracle-ის თანადამფუძნებელმა Larry Ellison-მა ხელოვნური ინტელექტის მომავალზე საუბრისას საკმაოდ ოპტიმისტური პროგნოზი გააკეთა. კონფერენცია AI World-ზე გამოსვლისას, მან განაცხადა, რომ ტექნოლოგიური პროგრესი არა მხოლოდ პროდუქტიულობას გაზრდის, არამედ გლობალურად გააიაფებს საქონელსა და მომსახურებას, რაც ადამიანებს უფრო მეტად გაამდიდრებს.

Ellison-ი კატეგორიულად უარყოფს მოსაზრებას, რომ ხელოვნური ინტელექტი ადამიანებს სრულად ჩაანაცვლებს. მისი თქმით, ეს შეხედულება არასწორია. მიუხედავად იმისა, რომ ავტომატიზაცია გარკვეულ სექტორებში სამუშაო ადგილების შემცირებას გამოიწვევს, ის ხაზს უსვამს, რომ ადამიანის როლი ზედამხედველობასა და მართვაში კვლავ გადამწყვეტი დარჩება. მაგალითად, მან ავიაციის სფერო მოიყვანა, სადაც ავტოპილოტის ათწლეულების არსებობის მიუხედავად, პილოტების საჭიროება კვლავ აქტუალურია.

„უნივერსალური მაღალი შემოსავლის“ კონცეფცია

მომავლის ეკონომიკური მოდელის ასახსნელად, Ellison-მა რობოტების მიერ აშენებული სახლის ჰიპოთეტური მაგალითი გამოიყენა. მისი გათვლებით, თუ ავტომატიზაცია სამშენებლო სამუშაოების 80%-ს შეასრულებს, სახლის ღირებულება რადიკალურად შემცირდება, რაც ეკონომიკურ სარგებელს შექმნის. სწორედ აქ შემოდის „უნივერსალური მაღალი შემოსავლის“ (Universal High Income) იდეა.

განსხვავებით ტრადიციული „უნივერსალური საბაზისო შემოსავლისგან“ (UBI), რომელიც მხოლოდ მინიმალურ საარსებო მინიმუმს გულისხმობს, Ellison-ის ხედვა გაცილებით ამბიციურია. ის გვთავაზობს საგადასახადო სისტემის ძირეულ რეფორმას: „ჩვენ უნდა გადავიდეთ ადამიანური შრომის დაბეგვრიდან დამატებული ღირებულების დაბეგვრაზე. როდესაც რობოტები ქმნიან დამატებულ ღირებულებას, სახელმწიფო ამას ბეგრავს და ამ შემოსავლით შესაძლებელი ხდება საზოგადოების გამდიდრება“.

გამოწვევები და რეალობა

მიუხედავად ოპტიმიზმისა, Ellison-ი აღიარებს, რომ ასეთი მასშტაბური ცვლილება მინიმუმ ათწლეულს მოითხოვს და მოითხოვს მთავრობების მხრიდან პოლიტიკურ ნებას. ეს ხედვა ეხმიანება ცნობილი ეკონომისტის, Milton Friedman-ის „უარყოფითი საშემოსავლო გადასახადის“ იდეას, რომელიც სიმდიდრის გადანაწილებას ისახავს მიზნად.

თუმცა, რეალობა ამჟამად გარკვეულწილად განსხვავებულია. ტექნოლოგიურ სექტორში მიმდინარე წელს უკვე 135 000-ზე მეტი სამუშაო ადგილი შემცირდა. თავად Oracle-მაც, 2025 წლის ივნისიდან 2026 წლის ივნისამდე პერიოდში, დაახლოებით 21 000 თანამშრომელი შეამცირა. მიუხედავად ამ სტატისტიკისა, Ellison-ი დარწმუნებულია, რომ ეს დროებითი სირთულეებია და საბოლოო ჯამში, ხელოვნური ინტელექტი კაცობრიობას ახალ ეკონომიკურ სიმაღლეებზე აიყვანს.

საქართველოსთვის, რომელიც აქტიურად ცდილობს ტექნოლოგიურ რუკაზე ადგილის დამკვიდრებას, მსგავსი გლობალური ეკონომიკური ტრანსფორმაციები მნიშვნელოვანია. თუ მსოფლიო მართლაც გადავა „დამატებული ღირებულების“ დაბეგვრის მოდელზე, ეს პატარა ეკონომიკებისთვისაც ახალი შესაძლებლობებისა და გამოწვევების წინაპირობა გახდება.