კოსმოსური ინდუსტრიის ახალი ეტაპი: SpaceX-ის ისტორიული მისია

კოსმოსური ტექნოლოგიების სექტორი უპრეცედენტო აქტივობის პერიოდშია. ამ კვირაში ყურადღების ცენტრში SpaceX-ია, რომელიც Starship-ის რიგით მე-15 საცდელი ფრენისთვის ემზადება. ეს მისია განსაკუთრებულია, რადგან კომპანია გეგმავს, პირველად ისტორიაში, სრულად აღადგინოს ორბიტალური რაკეტის ორივე კომპონენტი — როგორც მატარებელი რაკეტა Super Heavy, ისე თავად კოსმოსური ხომალდი Starship. გაშვება დაგეგმილია პარასკევს, ხოლო ხომალდის დაბრუნება სტარტზე შაბათს უნდა განხორციელდეს. თუ ექსპერიმენტი წარმატებული იქნება, ეს კოსმოსური ფრენების ისტორიაში სრულად მრავალჯერადი სისტემის პრაქტიკული დადასტურება იქნება.
Rocket Lab-ის საიუბილეო მიღწევა
პარალელურად, მცირე ზომის რაკეტების ბაზარზე Rocket Lab-ი მნიშვნელოვან ზღვარს აღწევს. ახალი ზელანდიიდან დაგეგმილი მისია, სახელწოდებით „The Mountain God Rises“, კომპანიისთვის რიგით მე-100 გაშვება იქნება. 2017 წლიდან მოყოლებული, Electron-ის რაკეტამ დაამტკიცა, რომ კომერციული კოსმოსური გაშვებები შეიძლება იყოს სტაბილური და ეფექტური. ამ საიუბილეო ფრენისთვის რაკეტა სპეციალური ოქროსფერ-შავი შეფერილობით არის გაფორმებული, რაც Rocket Lab-ის, როგორც მსოფლიოში მეორე უდიდესი კომერციული გამშვები ოპერატორის, წარმატებას უსვამს ხაზს.
ინვესტიციები და ბაზრის ცვლილებები
ამერიკის შეერთებული შტატების თავდაცვის სამინისტრომ დაიწყო კოსმოსური ინდუსტრიის აქტიური მხარდაჭერა, რათა შეამციროს დამოკიდებულება Falcon-ის პროგრამის დასრულების შემდეგ. პენტაგონის სტრატეგიული კაპიტალის ოფისმა 150-150 მილიონი დოლარის ოდენობის სესხი გამოუყო Stoke Space-სა და Rocket Lab-ს. ეს დაფინანსება მიმართულია როგორც ახალი გამშვები პლატფორმების მშენებლობაზე ფლორიდაში, ისე Neutron-ის რაკეტის ფრენების სიხშირის გაზრდაზე.
თავად Rocket Lab-მა, ბაზარზე არსებული მაღალი მოთხოვნის გამო, Neutron-ის გაშვების ღირებულება 55 მილიონიდან 70 მილიონ დოლარამდე გაზარდა. მიუხედავად ფასის ზრდისა, კომპანია აცხადებს, რომ მომხმარებელთა ინტერესი არ მცირდება და დაჯავშნილი ადგილები უკვე 2030-იან წლებამდეა გაწერილი.
ახალი მოთამაშეები და გამოწვევები
სექტორში ახალი იდეებიც ჩნდება. AST SpaceMobile-ის დამფუძნებელმა აბელ აველანმა წარადგინა Blacklift-ის კონცეფცია — რაკეტა, რომელიც, მისი თქმით, იქნება „მარტივი“ და სპეციალურად ადაპტირებული Bluebird-ის თანამგზავრების ორბიტაზე გასატანად. თუმცა, ექსპერტები სკეპტიკურად უყურებენ ასეთ გათვლებს, რადგან კოსმოსური ტექნიკის „გამარტივება“ ხშირად კომპლექსურ საინჟინრო გამოწვევებთანაა დაკავშირებული.
ასევე საინტერესოა ევროპული Vega C-ის მომავალი. ავიოს (Avio) მიერ დაგეგმილი გაფართოების გეგმები კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება, რადგან ევროპული კოსმოსური ბაზარი Ariane 6-ის წარმოების სიმძლავრეების გაზრდას ითხოვს. უახლოეს პერიოდში კომპანიებს მოუწევთ გადაწყვიტონ, არის თუ არა რესურსების ინვესტირება Vega-ს მოდერნიზაციაში ყველაზე ეფექტური გზა, როდესაც ბაზარზე უფრო მძლავრი ალტერნატივები ჩნდება.