ხელოვნური ინტელექტის რეგულირება: ნიუ-იორკის მერის მოწოდება
ფედერალური პოლიტიკის კრიტიკა
ნიუ-იორკის მერი ზოჰრან მამდანი ხელოვნური ინტელექტის (AI) სფეროში არსებულ ვითარებას „ფედერალური კანონმდებლობის სრულ კაპიტულაციას“ უწოდებს. მამდანის თქმით, ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობა თავს არიდებს ტექნოლოგიური გიგანტების გაკონტროლებას და ამ სფეროს მხოლოდ „ჩინეთთან შეჯიბრის“ ჭრილში განიხილავს, რითაც ადამიანურ ფაქტორებსა და უსაფრთხოების რისკებს გვერდს უვლის. მერის განცხადებით, არსებული ტენდენცია, სადაც ტექნოლოგიური კომპანიები საკუთარ პროდუქტებს თვითრეგულირების პრინციპით მართავენ, საზოგადოებისთვის სახიფათოა.
ნიუ-იორკის ადგილობრივი ინიციატივები
იმ ფონზე, როდესაც ფედერალური დონეზე ქმედითი ნაბიჯები არ იდგმება, ნიუ-იორკი დამოუკიდებლად ცდილობს მოქალაქეების დაცვას. გასულ თვეში მამდანმა საჯარო სკოლებში ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებაზე შეზღუდვები დააწესა. მერი მიიჩნევს, რომ ტექნოლოგიის სწრაფი დანერგვა განათლების სისტემაში წინასწარი საზოგადოებრივი კონსენსუსის გარეშე ხდება, რაც მშობლებში სამართლიან შფოთვას იწვევს.
გარდა ამისა, მამდანმა უძრავი ქონების სექტორისთვის ახალი რეგულაცია შემოიღო. წესის თანახმად, ბროკერები და პლატფორმები ვალდებულნი არიან მკაფიოდ მიუთითონ, თუ განცხადებაში არსებული ფოტოები ან ვიდეოები ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით არის გენერირებული. ეს ნაბიჯი მიზნად ისახავს პოტენციური მყიდველების მოტყუების (ე.წ. „house-phishing“) პრევენციას.
ტექნოლოგიური პასუხისმგებლობის საკითხი
მამდანმა ხაზი გაუსვა, რომ ხელოვნური ინტელექტის განვითარება არ უნდა იყოს აღქმული როგორც გარდაუვალი პროცესი, რომელსაც საზოგადოება უსიტყვოდ უნდა დაემორჩილოს. მან გააკრიტიკა კომპანიების სურვილი, თავი აარიდონ პასუხისმგებლობას, რათა არ შეაფერხონ თავიანთი საბაზრო ღირებულება და სამომავლო IPO (პირველადი საჯარო შეთავაზება). მერის თქმით, ტექნოლოგიების „უცოდველად“ და „შეუცდომლად“ წარმოჩენა მხოლოდ იმ მიზანს ემსახურება, რომ საზოგადოებამ კითხვები არ დასვას.
როგორც მაგალითი, მან მოიყვანა სამხედრო ოპერაციების დროს ხელოვნური ინტელექტის გადაჭარბებული გამოყენების საფრთხეები, რაც ხშირად ადამიანური მსხვერპლით სრულდება. მამდანი მიიჩნევს, რომ აუცილებელია სრულიად განსხვავებული მიდგომის ჩამოყალიბება, სადაც ტექნოლოგიური განვითარება ადამიანურ ღირებულებებსა და უსაფრთხოებას არ გადაფარავს.
რას ნიშნავს ეს საქართველოსთვის?
მიუხედავად იმისა, რომ ნიუ-იორკის მერის განცხადებები ადგილობრივი პოლიტიკის ნაწილია, ის გლობალურ ტენდენციას ასახავს. მსოფლიოში სულ უფრო მეტი ქალაქი და სახელმწიფო იწყებს დაფიქრებას იმაზე, თუ როგორ დააბალანსოს ინოვაციები და მოქალაქეთა უფლებები. საქართველოსთვის, რომელიც ტექნოლოგიურ სერვისებს აქტიურად ნერგავს, მსგავსი დისკუსიები მნიშვნელოვანია, რათა განათლების, უძრავი ქონებისა და სახელმწიფო მმართველობის სფეროებში ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებისას შესაბამისი ეთიკური და სამართლებრივი ჩარჩოები დროულად იქნას გათვალისწინებული.