იტალიამ Meta 805 მილიონი ევროთი დააჯარიმა: რა გახდა მიზეზი?
კონფიდენციალურობის დარღვევა Facebook-ზე
იტალიის მონაცემთა დაცვის მარეგულირებელმა ორგანომ, რომელიც ცნობილია როგორც Garante, ტექნოლოგიურ გიგანტ Meta-ს 805 მილიონი ევროს (დაახლოებით 887 მილიონი დოლარის) ოდენობის ჯარიმა დააკისრა. გადაწყვეტილება უკავშირდება Facebook-ის Android-აპლიკაციის ფუნქციას, რომელიც მომხმარებლის ტელეფონში არსებულ ფოტოებსა და ვიდეოებზე წვდომას მათთან სათანადო შეთანხმების გარეშე ახორციელებდა.
საუბარია 2023 წლიდან დანერგილ „გალერეის შემოთავაზებების“ (gallery suggestions) ფუნქციაზე. როდესაც მომხმარებელი Facebook-ის ახალი ამბების ლენტს ათვალიერებდა, აპლიკაცია მას ტელეფონში შენახულ ფოტოებსა და ვიდეოებს პოსტების იდეებად სთავაზობდა. მარეგულირებლის თქმით, ეს პროცესი მომხმარებლის ინფორმირებული თანხმობის გარეშე მიმდინარეობდა.
პრობლემური ნებართვები და კანონმდებლობა
Garante-ს კვლევის თანახმად, Facebook-ი გალერეაზე წვდომას ითხოვდა აპლიკაციის ზოგადი ნებართვების ფარგლებში. მომხმარებლები, რომლებიც ააქტიურებდნენ სხვადასხვა ფუნქციას, ხშირად ვერც აცნობიერებდნენ, რომ ამით აპლიკაციას მათი მედიაფაილების დათვალიერების უფლებასაც აძლევდნენ. მარეგულირებელმა მიიჩნია, რომ ეს არღვევს იტალიის კონფიდენციალურობის კოდექსის 122-ე მუხლს, რომელიც სმარტფონს ადამიანის კერძო სივრცის ნაწილად მიიჩნევს.
Meta-მ სცადა დავა ირლანდიის იურისდიქციაში გადაეტანა, სადაც კომპანიის ევროპული ბაზა მდებარეობს, თუმცა იტალიურმა მხარემ ეს არგუმენტი არ გაითვალისწინა. მათი თქმით, საქმე ეხება ელექტრონული კონფიდენციალურობის წესებს, სადაც „ერთი ფანჯრის“ პრინციპი არ მოქმედებს. მარეგულირებელმა ხაზი გაუსვა, რომ დაჯარიმება მოხდა მიუხედავად იმისა, ტოვებდა თუ არა მონაცემები ტელეფონს და მიადგა თუ არა მომხმარებელს რეალური ზიანი.
რა ელის კომპანიას მომავალში
ჯარიმის გარდა, Meta-ს დაევალა 60 დღის ვადაში შეცვალოს თავისი პოლიტიკა და მოითხოვოს ცალკე, სპეციფიკური თანხმობა თითოეული მომხმარებლისგან, თუ მათ სურთ ამ ფუნქციის გამოყენება. გარდა ამისა, ფუნქცია ნაგულისხმევად გამორთული უნდა იყოს, მათ შორის იმ მომხმარებლებისთვისაც, ვინც მანამდე უკვე გასცა თანხმობა.
აღსანიშნავია, რომ აღნიშნული გამოძიება არ შეეხებოდა ფოტოების ხელოვნური ინტელექტის გაწვრთნისთვის გამოყენებას, რასაც Meta კატეგორიულად უარყოფს. თუმცა, მარეგულირებელი აპირებს ცალკე შეისწავლოს 2026 წელს გაშვებული ღრუბლოვანი დამუშავების (cloud processing) ფუნქცია. იტალიაში დაახლოებით 20 მილიონი Android-ის მომხმარებელი დაზარალდა. მიუხედავად იმისა, რომ Meta-მ გარკვეული ცვლილებები შეიტანა, მარეგულირებელმა ისინი დაგვიანებულად და არასაკმარისად მიიჩნია.
ქართველი მომხმარებლებისთვის ეს შემთხვევა კიდევ ერთი შეხსენებაა, რომ აპლიკაციების ნებართვების შემოწმება აუცილებელია. ხშირად, ერთი შეხედვით უწყინარი ფუნქციები, რომლებიც ჩვენს ცხოვრებას აადვილებს, შეიძლება ჩვენი პერსონალური მონაცემების არასასურველი დამუშავების საფუძველი გახდეს.