GhostMap: ახალი დაუცველობა Android-ის მოწყობილობებს მუდმივ გადატვირთვაში აგდებს
რა არის GhostMap და როგორ მუშაობს ის?
კიბერუსაფრთხოების სფეროში ახალი, შემაშფოთებელი დაუცველობა გამოვლინდა, რომელიც Android-ის ოპერაციულ სისტემაზე მომუშავე მოწყობილობებს სერიოზულ საფრთხეს უქმნის. GhostMap-ის სახელით ცნობილი ხარვეზი თავდამსხმელებს საშუალებას აძლევს, მოწყობილობა ე.წ. „boot loop“-ში ანუ მუდმივი გადატვირთვის ციკლში მოაქციონ. ყველაზე საგანგაშო კი ის ფაქტია, რომ ამისთვის მავნე აპლიკაციას არ სჭირდება მომხმარებლისგან არანაირი სპეციალური ნებართვა და მისი გაშვებაც კი არ არის საჭირო — საკმარისია მხოლოდ ინსტალაცია.
Bitdefender-ის მკვლევარების განმარტებით, პრობლემა Android-ის ორ ბიბლიოთეკაში არსებულ შეუსაბამობას უკავშირდება. ეს ბიბლიოთეკები ZIP-არქივების შეკუმშვის მეთოდებს განსხვავებულად ინტერპრეტირებენ. შედეგად, სპეციალურად შექმნილ APK ფაილს შეუძლია გვერდი აუაროს სისტემურ შემოწმებებს და მეხსიერების ისეთ არეალში შეაღწიოს, რომელიც მისთვის განკუთვნილი არ არის. როდესაც ოპერაციული სისტემის პროცესი ამ დაზიანებულ ფაილს კითხულობს, ხდება სისტემური შეცდომა (SIGBUS), რაც იწვევს პროცესის კრახს.
საფრთხე სისტემურ დონეზე
მკვლევარებმა დაამტკიცეს, რომ შესაძლებელია ისეთი აპლიკაციის შექმნა, რომელსაც სისტემის ბირთვული კომპონენტი, system_server, ინსტალაციისთანავე ავტომატურად კითხულობს. რადგან ეს კომპონენტი სისტემის გამართული მუშაობისთვის კრიტიკულია, მისი კრახი იწვევს მოწყობილობის მყისიერ გადატვირთვას. თუმცა, გადატვირთვის შემდეგ სისტემა კვლავ ცდილობს იგივე მავნე ფაილის წაკითხვას, რაც იწვევს ციკლის განმეორებას. ტესტირებისას, Pixel 10-ზე, რომელიც Android 17-ს იყენებდა, მოწყობილობა ასზე მეტჯერ გადაიტვირთა, მათ შორის „უსაფრთხო რეჟიმშიც“ (Safe Mode) კი, რაც მომხმარებელს პრობლემის მოგვარების საშუალებას ართმევს.
რატომ არ არის გამოსავალი ჯერჯერობით?
Bitdefender-მა აღნიშნული ხარვეზის შესახებ Google-ს ჯერ კიდევ აგვისტოში აცნობა. თუმცა, ტექნოლოგიურმა გიგანტმა პრობლემა „აღდგენად არ მიიჩნია“ (Not Reproducible) და განაცხადა, რომ ის უსაფრთხოების განახლებების ფარგლებს გარეთაა. მიუხედავად მკვლევარების მიერ გაგზავნილი დამატებითი მტკიცებულებებისა, ოფიციალური პატჩი ამ დრომდე არ გამოშვებულა.
ამ ეტაპზე, GhostMap-ისგან თავის დაცვის ერთადერთი გზა მესამე მხარის უსაფრთხოების პროგრამული უზრუნველყოფაა, რომელსაც შეუძლია ინსტალაციის პროცესში მავნე ფაილის ამოცნობა და გაფრთხილება. თუ მოწყობილობა უკვე მოექცა „boot loop“-ში, პრობლემის ერთადერთი რადიკალური გადაწყვეტა ქარხნული პარამეტრების აღდგენაა (Factory Reset), რაც, სამწუხაროდ, მონაცემების სრულ წაშლას გულისხმობს. გამოცდილ მომხმარებლებს შეუძლიათ სცადონ მავნე ფაილის წაშლა ADB-ის (Android Debug Bridge) საშუალებით, თუმცა ეს მოითხოვს, რომ გამართვის რეჟიმი წინასწარ იყოს ჩართული და სისტემამ საკმარისი დრო დაუთმოს ბრძანების შესასრულებლად.
ქართველი მომხმარებლებისთვის ეს შემთხვევა კიდევ ერთხელ შეხსენებაა, რომ აპლიკაციების გადმოწერა მხოლოდ ოფიციალური Google Play Store-იდან უნდა მოხდეს და უცნობი წყაროებიდან მიღებული APK ფაილების ინსტალაცია მაღალ რისკებთან არის დაკავშირებული.