დიდ ბრიტანეთში 13 მილიონამდე სმარტ-მრიცხველს შეცვლა დასჭირდება
ტექნოლოგიური ჩიხი: როცა „ჭკვიანი“ მოწყობილობები კავშირს კარგავენ
თანამედროვე ტექნოლოგიების ეპოქაში, სადაც სახლის მართვა სმარტფონითაა შესაძლებელი, ენერგოეფექტურობის გასაზომად დანერგილი ჭკვიანი მრიცხველები (smart meters) კრიტიკულ როლს ასრულებენ. თუმცა, დიდ ბრიტანეთში ამ სისტემებმა სერიოზული გამოწვევის წინაშე აღმოაჩინეს თავი. როგორც ირკვევა, ქვეყნის მასშტაბით დამონტაჟებული 13 მილიონამდე მრიცხველი, რომელიც 2G და 3G ქსელებზეა დამოკიდებული, უახლოეს მომავალში ფუნქციას დაკარგავს.
პრობლემის ფესვები მობილური კავშირის სტანდარტების ევოლუციაშია. მაშინ, როდესაც 3G ქსელების გათიშვა უკვე დაწყებულია, 2G-ს ჯერიც მალე დადგება — ოფიციალური მონაცემებით, მისი სრული გაუქმება 2033 წლისთვის იგეგმება, თუმცა სატელეკომუნიკაციო კომპანიები ამ პროცესის დაწყებას 2029 ან 2030 წლებში ვარაუდობენ. შედეგად, მილიონობით მოწყობილობა ვეღარ შეძლებს ენერგიის მოხმარების შესახებ ინფორმაციის მიწოდებას მომწოდებელი კომპანიებისთვის, რითაც ისინი „ჭკვიანი“ სტატუსს დაკარგავენ.
4 მილიარდიანი გადასახადი მომხმარებლებისთვის
ამ მასშტაბურ პრობლემას ფინანსური შედეგებიც მოჰყვება. ექსპერტების შეფასებით, ძველი მრიცხველების ახალი, 4G ან უფრო თანამედროვე სტანდარტების მქონე მოწყობილობებით ჩანაცვლება დაახლოებით 4 მილიარდი გირვანქა სტერლინგი დაჯდება. ყველაზე საგანგაშო კი ის ფაქტია, რომ ეს ხარჯები, სავარაუდოდ, საბოლოო ჯამში ბრიტანელების ენერგიის გადასახადებზე აისახება, რომლებიც ისედაც მაღალია.
კრიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ეს სიტუაცია დიდწილად პროგნოზირებადი იყო. მთავრობამ 2G და 3G ქსელების ეტაპობრივი გაუქმების შესახებ გადაწყვეტილება ჯერ კიდევ 2021 წელს მიიღო, თუმცა ამის შემდეგაც კი, ზოგიერთ შემთხვევაში, მოძველებული ტექნოლოგიის მქონე მრიცხველების მონტაჟი გრძელდებოდა. ეს მიუთითებს დაგეგმარების ხარვეზებზე, რომელთა შედეგებსაც ახლა საზოგადოება და ინდუსტრია იმკის.
არის თუ არა იმედი?
სასიხარულოა, რომ ყველა მრიცხველს შეცვლა არ დასჭირდება. ბოლო წლებში დამონტაჟებული მოდელების ნაწილი უკვე 4G კავშირს იყენებს. ვინაიდან 4G ქსელის გათიშვა უახლოეს ათწლეულებში არ იგეგმება, ეს მოწყობილობები კიდევ დიდხანს იმუშავებს შეუფერხებლად. ეს ფაქტი გარკვეულწილად ამსუბუქებს სრულმასშტაბიანი კატასტროფის მასშტაბს, თუმცა 13 მილიონი მოწყობილობის განახლება მაინც უპრეცედენტო ინფრასტრუქტურულ გამოწვევად რჩება.
საქართველოსთვის, რომელიც ასევე აქტიურად ნერგავს ჭკვიანი აღრიცხვის სისტემებს, ეს ისტორია მნიშვნელოვანი გაკვეთილია. ტექნოლოგიური გადაწყვეტილებების დანერგვისას, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც საქმე გრძელვადიან ინფრასტრუქტურას ეხება, კავშირის სტანდარტების თავსებადობა და მათი მომავალი განვითარების ვექტორი გაცილებით მეტ ყურადღებას მოითხოვს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ინოვაცია, რომელიც ხარჯების შემცირებას უნდა ემსახურებოდეს, შესაძლოა მოულოდნელ და ძვირადღირებულ ტვირთად იქცეს.