დასასრული ეპოქის: Sequoia-მ საკულტო „სკაუტების“ პროგრამა დახურა
საპროექტო კაპიტალის (Venture Capital) გიგანტმა Sequoia-მ სტრუქტურული ცვლილებების შესახებ განაცხადა, რაც კომპანიის საქმიანობაში მნიშვნელოვან გარდატეხას ნიშნავს. ცვლილებების ფარგლებში, ფირმა არა მხოლოდ ლონდონის ოფისს ხურავს, არამედ აჩერებს თავის ცნობილ „სკაუტების“ (Scouts) პროგრამას, რომელიც 17 წლის განმავლობაში სტარტაპების ეკოსისტემის განუყოფელი ნაწილი იყო.
რა არის სკაუტების მოდელი?
Sequoia-მ სკაუტების მოდელი ჯერ კიდევ 17 წლის წინ დანერგა. ამ სისტემის არსი მარტივი იყო: ფირმა ირჩევდა გამოცდილ მეწარმეებსა და ოპერატორებს, რომლებიც Sequoia-ს სახელით ახორციელებდნენ ინვესტიციებს ადრეული ეტაპის სტარტაპებში. ეს მიდგომა მიზნად ისახავდა პერსპექტიული პროექტების ადრეულ ეტაპზე აღმოჩენას, სანამ ისინი ფართო საზოგადოებისთვის ცნობილი გახდებოდნენ.
წლების განმავლობაში, კონკურენციის ზრდასთან ერთად, მრავალმა სხვა საინვესტიციო ფირმამაც გაიმეორა ეს მოდელი. თუმცა, დღეს ინდუსტრიაში ჩნდება კონსენსუსი, რომ „spray and pray“ (მიზანმიმართულების გარეშე, ბევრი მცირე ინვესტიციის განხორციელება) მიდგომამ თავისი რესურსი ამოწურა. Sequoia-ს ოფიციალურ განცხადებაში ხაზგასმულია, რომ კომპანია გადადის „უფრო მეტი ენერგიის ნაკლებ ადამიანსა და პროექტზე დახარჯვის“ სტრატეგიაზე.
რატომ იცვლება წესები?
კრიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ სკაუტების მოდელი ყოველთვის არ იყო ეფექტური. ზოგიერთი ექსპერტის აზრით, სკაუტებს ხშირად არ ჰქონდათ საკმარისი მოტივაცია, რადგან ინვესტიციების შედეგები მათ პირად ფინანსებზე ნაკლებად აისახებოდა. გარდა ამისა, წამყვანი ვენჩურული ფირმები დღეს უკვე იმდენად გავლენიანები არიან, რომ საუკეთესო დამფუძნებლები თავად მიდიან მათთან, რაც ამცირებს „სკაუტების“ საჭიროებას.
მიუხედავად ამისა, პროგრამის დახურვას ბევრი ენთუზიაზმით არ შეხვედრია. Station F-ის ხელმძღვანელი როქსან ვარზა, რომელიც თავად იყო Sequoia-ს სკაუტი 2020-დან 2025 წლამდე, აღნიშნავს, რომ ეს პროგრამა მრავალი დამწყები ინვესტორისთვის კარიერის აწყობის საუკეთესო გზა იყო. მისი თქმით, სკაუტების ქსელმა დიდი როლი ითამაშა ევროპაში საინვესტიციო კულტურის ჩამოყალიბებაში.
რა იქნება შემდეგ?
მიუხედავად იმისა, რომ Sequoia-ს კონკრეტული პროგრამა იხურება, ვენჩურული ინდუსტრია სრულად არ უარს ამბობს მსგავს პარტნიორობებზე. Andreessen Horowitz (a16z)-ის მსგავსი კომპანიები უკვე ცვლიან მიდგომას: ისინი ამცირებენ სკაუტების რაოდენობას, თუმცა თითოეულ მათგანს მეტ რესურსს და პასუხისმგებლობას აკისრებენ.
სავარაუდოა, რომ ინდუსტრია გადავა უფრო ხარისხზე ორიენტირებულ მოდელზე, სადაც ინვესტიციებს განახორციელებენ მხოლოდ ის პირები, რომლებიც ფირმებთან მჭიდრო კავშირში არიან და აქტიურად არიან ჩართულნი სტარტაპების განვითარებაში. ქართველი სტარტაპერებისთვის ეს ნიშნავს, რომ ინვესტორებთან პირდაპირი კომუნიკაცია და რეპუტაცია კიდევ უფრო მეტ წონას შეიძენს, ვიდრე ეს ადრე იყო.