ჩინური ტექნოლოგია რუსეთისთვის: Starlink-ის ალტერნატივა საფრთხეს ქმნის
ახალი საფრთხე კოსმოსიდან
უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ საერთაშორისო პარტნიორები გააფრთხილა, რომ ჩინეთი რუსეთს აქტიურად ეხმარება ისეთი ტექნოლოგიების შექმნაში, რომლებიც Starlink-ის ალტერნატივად შეიძლება იქცეს. პრეზიდენტის თქმით, ეს თანამშრომლობა მოსკოვს შესაძლებლობას მისცემს, მნიშვნელოვანი უპირატესობა მოიპოვოს უკრაინის საჰაერო სივრცეში, რაც ომის მიმდინარეობაზე პირდაპირ გავლენას მოახდენს.
საუბარია რუსულ პროექტზე სახელწოდებით „Rassvet“ (განთიადი), რომელსაც კომპანია Bureau 1440 ავითარებს. პროექტის მიზანი დაბალორბიტული სატელიტური ქსელის შექმნაა, რომელიც უზრუნველყოფს სწრაფ ინტერნეტს და მონაცემთა გადაცემას. მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთს 2026 წლისთვის 156 სატელიტის გაშვება ჰქონდა დაგეგმილი, ამ ეტაპზე ორბიტაზე მხოლოდ 32 აპარატია განთავსებული. უფრო მეტიც, სატელიტური ქსელი ტექნიკურ პრობლემებს აწყდება — ზოგიერთმა აპარატმა დანიშნულებისამებრ ვერ იმუშავა და ატმოსფეროში დაიწვა.
ჩინეთის როლი და ტექნოლოგიური კითხვები
მიუხედავად იმისა, რომ უკრაინულ მხარეს კონკრეტული ჩინური კომპანიები ჯერ არ დაუსახელებია, ექსპერტები ეჭვობენ, რომ რუსული სატელიტების კომპონენტების დიდი ნაწილი ჩინური წარმოშობისაა. რუსეთის კოსმოსური ინდუსტრია, რომელიც სანქციების გამო დასავლურ ტექნოლოგიებზე წვდომის შეზღუდვას განიცდის, სულ უფრო მეტად ეყრდნობა ჩინურ ბაზარს. ანალიტიკოსების აზრით, ეს თანამშრომლობა მოიცავს როგორც მზა ნაწილებს, ისე ტექნოლოგიურ მხარდაჭერას, რაც რუსეთს საშუალებას აძლევს, საკუთარი სატელიტური სისტემა ააწყოს.
უკრაინის სამხედრო დაზვერვა აღნიშნავს, რომ ამჟამად „Rassvet“-ის ეფექტურობა დაბალია და რუსეთი სისტემას მხოლოდ ფრაგმენტულად, უკრაინის ტერიტორიის თავზე გავლისას იყენებს. თუმცა, ზელენსკის გაფრთხილება მიზნად ისახავს დასავლეთის, კერძოდ კი აშშ-ის ყურადღების გამახვილებას იმაზე, რომ სიტუაცია შესაძლოა სწრაფად შეიცვალოს, თუ ჩინური დახმარება ინტენსიური გახდება.
რა გავლენა ექნება ამას უკრაინაზე
უკრაინის პოზიცია ამ საკითხთან დაკავშირებით ორგვარია. ერთი მხრივ, კიევი ცდილობს, აშშ-ისგან მიიღოს ნებართვა Starlink-ის გამოყენებაზე რუსეთის ტერიტორიის სიღრმეში, რათა უკრაინულმა დრონებმა შეძლონ ბალისტიკური რაკეტების გამშვები დანადგარების განადგურება. მეორე მხრივ, უკრაინა ცდილობს, შეამციროს დამოკიდებულება მხოლოდ ამერიკულ რესურსებზე და ავითარებს საკუთარ პროექტებს, თუმცა ისინი ჯერჯერობით საწყის ეტაპზეა.
დასავლელი პარტნიორების მხრიდან სამხედრო დახმარების კლება, რაც ნაწილობრივ პოლიტიკური პროცესებით არის განპირობებული, უკრაინას აიძულებს, გააფრთხილოს მსოფლიო რუსეთის ტექნოლოგიური გაძლიერების შესახებ. მიუხედავად იმისა, რომ „Rassvet“-ის ქსელი ჯერ კიდევ შორსაა სრულფასოვანი ფუნქციონირებისგან, ჩინურ-რუსული კოსმოსური თანამშრომლობა რჩება რეგიონული უსაფრთხოების ერთ-ერთ მთავარ გამოწვევად. უახლოეს თვეებში გადაწყდება, რამდენად შეძლებს რუსეთი საკუთარი სატელიტური ქსელის გაფართოებას და რა ზომებს მიიღებს საერთაშორისო თანამეგობრობა ამ პროცესის შესაჩერებლად.