ჩინურ კომპანიებს, რომლებსაც Nvidia-ს ჩიპების ყიდვის უფლება მისცეს, ოფისები არ აქვთ
Nvidia-ს მძლავრი ხელოვნური ინტელექტის ჩიპების, კერძოდ H200 მოდელების ჩინეთში ექსპორტის გარშემო სკანდალი იფეთქებს. როგორც გაირკვა, აშშ-ის ვაჭრობის დეპარტამენტის მიერ დამტკიცებული ლიცენზიების ნაწილი იმ კომპანიებზე გაიცა, რომლებიც სინამდვილეში არ არსებობენ ან მათი ოფისები ცარიელია. ეს ფაქტი კიდევ უფრო ამწვავებს ეჭვებს იმასთან დაკავშირებით, თუ რამდენად ეფექტურად აკონტროლებს ვაშინგტონი სტრატეგიული ტექნოლოგიების ჩინეთში მოხვედრას.
ფიქციური ფირმები და სამხედრო კავშირები
ჟურნალისტურმა მოკვლევამ ყურადღება გაამახვილა ორ ნაკლებად ცნობილ კომპანიაზე — New Matrix და Maginfra. მიუხედავად იმისა, რომ მათ ოფიციალური ნებართვა მიიღეს Nvidia-ს მოწინავე გრაფიკული პროცესორების (GPU) შესასყიდად, მათ მისამართებზე მისულმა მკვლევრებმა მხოლოდ ცარიელი ოთახები დახვდათ. მეზობელი ოფისების თანამშრომლები აცხადებენ, რომ ამ კომპანიების შესახებ არაფერი სმენიათ და აღნიშნულ ფართებში არავინ გამოჩენილა.
გარდა იმისა, რომ ეს ფირმები „ქაღალდზე“ არსებობენ, მათ უკან მდგომი პირები პირდაპირ კავშირში არიან ჩინურ ორგანიზაციებთან, რომლებიც აშშ-ის მიერ „შავ სიაშია“ შეყვანილი. მაგალითად, New Matrix-ის დამფუძნებელი დაკავშირებულია Wise Road-თან, კერძო საინვესტიციო ჯგუფთან, რომელიც ჩინეთის სამხედრო სექტორისთვის სენსიტიური ჩიპების მოპოვებაში მონაწილეობდა. თავის მხრივ, Maginfra-ს კავშირები აქვს Inspur-თან, კომპანიასთან, რომელიც ჩინეთის სახალხო-განმათავისუფლებელი არმიის მხარდაჭერისთვისაა სანქცირებული.
რატომ არის ეს პრობლემა?
ექსპერტები, მათ შორის თეთრი სახლის ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს ყოფილი წარმომადგენლები, აცხადებენ, რომ ვაჭრობის დეპარტამენტი და Nvidia სათანადო გულმოდგინებას არ იჩენენ. არსებობს შიში, რომ ლიცენზიები გასცემენ ავტომატურად, ყოველგვარი შემოწმების გარეშე. ეს კომპანიები, სავარაუდოდ, ჩიპებს სერვერების ასაწყობად იყენებენ, თუმცა საბოლოო მომხმარებლის ვინაობა ბუნდოვანი რჩება.
შეგახსენებთ, რომ 2025 წლის აპრილში აშშ-ის პრეზიდენტმა Nvidia-ს ჩიპების ჩინეთში ექსპორტი აკრძალა, თუმცა მოგვიანებით გადაწყვეტილება შეიცვალა. გარიგების ფარგლებში, აშშ-მა გაყიდვებიდან შემოსავლის 25% მიიღო. მას შემდეგ, რაც ჩინეთმაც მოხსნა შეზღუდვები, ათობით კომპანიამ მიმართა ნებართვისთვის, მათ შორის ისეთმა გიგანტებმა, როგორებიცაა Baidu, Alibaba და Tencent. თუმცა, სწორედ ამ ნაკადში გაიპარნენ საეჭვო რეპუტაციის მქონე ფირმებიც.
რა გავლენა ექნება ამას?
საქართველოს ტექნოლოგიური სექტორისთვის ეს მოვლენები მნიშვნელოვანია იმ კუთხით, რომ გლობალური მიწოდების ჯაჭვი და ტექნოლოგიური სანქციები პირდაპირ ზეგავლენას ახდენს ხელოვნური ინტელექტის განვითარების ტემპებზე მსოფლიოში. როდესაც სანქცირებული ტექნოლოგიები გვერდითი გზებით ჩინეთის სამხედრო კომპლექსში ხვდება, ეს ზრდის გეოპოლიტიკურ დაძაბულობას და შესაძლოა გამოიწვიოს კიდევ უფრო მკაცრი შეზღუდვები, რაც საბოლოოდ ჩიპების დეფიციტსა და ფასების ცვლილებას იწვევს გლობალურ ბაზარზე.