Bluesky-მ DHS-ის თანამშრომლების მონაცემთა გაჟონვის ბმულები დაბლოკა

სოციალურმა ქსელმა Bluesky-მ მიიღო გადაწყვეტილება, დაბლოკოს წვდომა ინტერნეტში გავრცელებულ დოკუმენტებზე, რომლებიც აშშ-ის შიდა უსაფრთხოების დეპარტამენტის (DHS) 41 000-ზე მეტ თანამშრომელსა და კონტრაქტორს ეხება. პლატფორმის მომხმარებლები, რომლებიც აღნიშნულ ბმულებზე გადასვლას ცდილობენ, აწყდებიან გაფრთხილებას, რომ საიტი „მავნე“ შინაარსისაა და მათი უსაფრთხოებისთვის შეზღუდულია.

რა მოხდა და რატომ დაიბლოკა მონაცემები

საუბარია არაკომერციული ორგანიზაცია Distributed Denial of Secrets-ის (DDoSecrets) მიერ გამოქვეყნებულ მონაცემთა ბაზაზე, სახელწოდებით „Icepick“. დოკუმენტები შეიცავს თანამშრომელთა სახელებს, საკონტაქტო ინფორმაციას და დეტალებს მათი შიდა ჯგუფური წევრობის შესახებ. ზოგიერთ შემთხვევაში, ინფორმაცია პირდაპირ კავშირშია სათვალთვალო და ფარულ ოპერაციებთან. Bluesky-ს განცხადებით, ეს გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა მათივე საზოგადოებრივი წესების დარღვევის გამო, რომელიც კრძალავს ადამიანების პირადი მონაცემების უნებართვო გავრცელებას.

მიუხედავად იმისა, რომ პლატფორმა ზღუდავს პირდაპირ ბმულებს, კომპანია აცხადებს, რომ ეს არ არის ცალკეული პოსტების წაშლის კამპანია. მათი თქმით, მიზანია საჯარო დისკუსიისა და ჟურნალისტური საქმიანობის მაქსიმალურად შეუფერხებლად დატოვება. საინტერესოა, რომ DDoSecrets-ის მთავარი ვებგვერდი Bluesky-ზე ჩვეულებრივად იხსნება, რაც მიანიშნებს იმაზე, რომ შეზღუდვა კონკრეტულად გაჟონილ არქივსა და მის საძიებო ინსტრუმენტს ეხება.

დეცენტრალიზებული ქსელის გამოწვევები

Bluesky, რომელიც 2019 წელს Twitter-ის კვლევითი პროექტის სახით დაიწყო და მოგვიანებით დამოუკიდებელი ორგანიზაცია გახდა, განსხვავებული მიდგომით გამოირჩევა. პლატფორმა ეფუძნება ღია პროტოკოლს, რაც გარე დეველოპერებს საშუალებას აძლევს შექმნან საკუთარი აპლიკაციები. სწორედ ამის გამო, ზოგიერთმა მესამე მხარის აპლიკაციამ, მაგალითად Klearsky-მ, შესაძლოა ბმულები გაფრთხილების გარეშე გახსნას.

DDoSecrets-ის თანადამფუძნებელი ემა ბესტი აცხადებს, რომ მსგავსი ცენზურა ტექნოლოგიური პლატფორმების მხრიდან ახალი არ არის. მისი თქმით, მაშინაც კი, თუ სოციალური ქსელები ცდილობენ ინფორმაციის გავრცელების შეჩერებას, „სიგნალის გაჩერება“ შეუძლებელია. ამავდროულად, სხვა პლატფორმები განსხვავებულად იქცევიან: მაგალითად, X-ის ხელოვნურ ინტელექტზე დაფუძნებულმა ჩატბოტმა Grok-მა მომხმარებლებს თავად მიუთითა „Icepick“-ის საძიებო ინსტრუმენტზე და აღწერა ის, როგორც მონაცემთა მოპოვების „გასუფთავებული საშუალება“.

რას ნიშნავს ეს მომხმარებლისთვის

ამ ეტაპზე გაურკვეველია, იყო თუ არა ბლოკირება ავტომატური, თუ კომპანიამ ეს გადაწყვეტილება სამთავრობო უწყებების ზეწოლის შედეგად მიიღო. Bluesky-ს ამჟამინდელი წესები იცავს „ფაქტობრივ რეპორტაჟს“ და მთავრობის გამჭვირვალობასთან დაკავშირებულ საკითხებს, თუმცა ამ შემთხვევაში კომპანიამ უპირატესობა პირადი მონაცემების დაცვას მიანიჭა.

საქართველოსთვის, სადაც სოციალური მედიის პლატფორმების მიერ კონტენტის მოდერაცია ხშირად ხდება დებატების საგანი, ეს შემთხვევა კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს დეცენტრალიზებული სერვისების სირთულეებს. როდესაც ერთი პლატფორმა ცდილობს ბალანსი დაიცვას გამჭვირვალობასა და კონფიდენციალურობას შორის, საბოლოო შედეგი ხშირად დამოკიდებულია იმაზე, თუ როგორ აღიქვამს კომპანია „საჯარო ინტერესს“.