Blue Origin კოსმოსური ფრენების გასაიაფებლად ახალ ძრავას ქმნის

კოსმოსური ტექნოლოგიების სფეროში მორიგი მნიშვნელოვანი სიახლე დაფიქსირდა. კომპანია Blue Origin-ის ხელმძღვანელმა, დეივ ლიმპმა, ფლორიდაში გამართულ კონფერენციაზე განაცხადა, რომ მათი სარაკეტო სისტემები, კერძოდ კი New Glenn, მასშტაბურ მოდერნიზაციას გადის. კომპანიის მიზანია, კოსმოსში წვდომა გაცილებით ხელმისაწვდომი გახადოს და რაკეტების გაშვების სიხშირე წელიწადში 1000-მდე გაზარდოს.
Northstar: ახალი თაობის ძრავა
ცვლილებების მთავარი ნაწილი ახალი ძრავა, სახელად Northstar-ია, რომელიც მომავალში ამჟამად გამოყენებულ BE-4 ძრავებს ჩაანაცვლებს. Northstar წარმოადგენს BE-4-ის მნიშვნელოვნად გამარტივებულ, თუმცა უფრო მძლავრ ვერსიას. ინჟინრებმა ძრავის კონსტრუქციაში დეტალების რაოდენობა განახევრეს, ხოლო წონა 30%-ით შეამცირეს. გარდა ამისა, ძრავის კომპონენტების დაახლოებით 65% 3D-პრინტერით იბეჭდება, რაც წარმოების პროცესს აჩქარებს და აიაფებს.
Blue Origin-ის გათვლებით, Northstar-ის დამზადების ღირებულება BE-4-ის ხარჯების მხოლოდ 25%-ს შეადგენს. კომპანია მიზნად ისახავს, რომ ერთი ძრავის აწყობა ერთ დღეზე ნაკლებ დროში გახდეს შესაძლებელი. მიუხედავად იმისა, რომ Northstar-ი უფრო მსუბუქი და იაფია, მისი საწყისი ბიძგის ძალა 715 000 ფუნტს შეადგენს, რაც მნიშვნელოვანი წინგადადგმული ნაბიჯია არსებულ 640 000 ფუნტთან შედარებით.
ახალი საფეხური შორეული კოსმოსისთვის
Northstar-ის გარდა, კომპანია მუშაობს რაკეტის მესამე საფეხურზე, რომელსაც GS3 (Glenn Stage 3) ეწოდება. ეს მოდული შექმნილია იმისთვის, რომ რაკეტამ ტვირთი პირდაპირ გეოსტაციონარულ ორბიტაზე ან დედამიწის ორბიტიდან გამოსასვლელ ტრაექტორიაზე გაიყვანოს. GS3-ის ძირითადი მასალა კომპოზიტებია, რაც მას უკიდურესად მსუბუქს ხდის, თუმცა ამ მიდგომამ ტექნიკური გამოწვევებიც წარმოშვა.

პრობლემა თხევად წყალბადთანაა დაკავშირებული, რომელიც საწვავად გამოიყენება. წყალბადის მოლეკულები ძალიან მცირე ზომისაა და კომპოზიტურ ავზებში გაჟონვის საფრთხეს ქმნის. თუმცა, ტეხასში ჩატარებულმა წარმატებულმა ტესტებმა, სადაც ავზმა მაქსიმალური წნევის 150%-ს გაუძლო, კომპანიას ოპტიმიზმის საფუძველი მისცა. უკვე დაგეგმილია, რომ GS3-ით აღჭურვილი პირველი მისია 2028 წელს განხორციელდება.
რას ნიშნავს ეს კოსმოსური ინდუსტრიისთვის
Blue Origin-ის ეს სტრატეგია ნათლად აჩვენებს კოსმოსური ინდუსტრიის მიმართულებას, სადაც მთავარი აქცენტი არა მხოლოდ სიმძლავრეზე, არამედ წარმოების ეფექტიანობაზე კეთდება. ხარჯების 75%-ით შემცირება ძრავების წარმოებაში ნამდვილად რევოლუციური მაჩვენებელია, რაც გრძელვადიან პერსპექტივაში კერძო კომპანიებს საშუალებას მისცემს, უფრო აქტიურად ჩაერთონ მთვარის ათვისებასა და ორბიტალურ ლოჯისტიკაში.
ქართველი მკითხველისთვის, რომელიც თვალს ადევნებს კოსმოსური ტექნოლოგიების განვითარებას, ეს სიახლე საინტერესოა იმ კუთხით, რომ კოსმოსური ტრანსპორტირების გაიაფება პირდაპირ აისახება გლობალურ სატელიტურ ინტერნეტსა და კომუნიკაციებზე. როდესაც რაკეტის გაშვება ნაკლები დაჯდება, ეს სერვისები კიდევ უფრო ხელმისაწვდომი გახდება მსოფლიოს ნებისმიერ წერტილში, მათ შორის საქართველოშიც.