ასტეროიდი, რომელიც ჰელოუინს „თავის ქალის“ ფორმით შემოგვეფეთა
კოსმოსური სტუმარი ჰელოუინის ღამეს
2015 წლის 31 ოქტომბერი ასტრონომიის ისტორიაში განსაკუთრებული თარიღია. სწორედ ამ დღეს, ჰელოუინის აღნიშვნის პარალელურად, დედამიწას ასტეროიდმა, სახელად 2015 TB145, ჩაუარა. მისმა გარეგნობამ მაშინვე მიიპყრო მეცნიერთა ყურადღება, რადგან რადარული გამოსახულებების მიხედვით, ობიექტი საოცრად ჰგავდა ადამიანის თავის ქალას. ამ უცნაურმა დამთხვევამ ასტეროიდს „ჰელოუინის ასტეროიდის“ სახელი დაუმკვიდრა, NASA-მ კი მას „დიდი გოგრა“ (Great Pumpkin) უწოდა.
აღნიშნული ასტეროიდი დედამიწიდან დაახლოებით 480 000 კილომეტრის მანძილზე (მთვარემდე არსებული საშუალო მანძილის 1,3-ჯერ მეტი) გაიარა. მიუხედავად იმისა, რომ კოსმოსური მასშტაბებით ეს საკმაოდ ახლო მანძილია, პლანეტისთვის საფრთხე არ შეუქმნია. საინტერესოა, რომ ობიექტი მის ჩავვლამდე მხოლოდ სამი კვირით ადრე აღმოაჩინეს ჰავაის Pan-STARRS ობსერვატორიაში, ხოლო მისი რეალური ფორმა პუერტო-რიკოს Arecibo-ს ობსერვატორიაში, ჰელოუინამდე სულ ერთი დღით ადრე დააფიქსირეს.
რატომ არის მნიშვნელოვანი ახლომდებარე ობიექტების მონიტორინგი
NASA-ს რეაქტიული მოძრაობის ლაბორატორიის (JPL) ცნობით, ეს მოვლენა შეხსენება იყო იმისა, თუ რამდენად მნიშვნელოვანია დედამიწის მახლობლად მდებარე ობიექტების (NEO) მუდმივი მონიტორინგი. „Spaceguard“-ის პროგრამის ფარგლებში სპეციალისტები მუდმივად აკვირდებიან ასეთ სხეულებს, რათა წინასწარ განსაზღვრონ მათი ტრაექტორია და პოტენციური რისკები. მიუხედავად იმისა, რომ დღეისთვის არცერთი რეალური საფრთხე არ არსებობს, ასეთი მოულოდნელი ვიზიტორები მეცნიერებს შეცდომების გამოსწორებისა და დაკვირვების სისტემების გაუმჯობესებისკენ უბიძგებენ.
2015 TB145 დედამიწას კიდევ ერთხელ მიუახლოვდა 2018 წლის ნოემბერში, თუმცა ამჯერად გაცილებით შორს, დაახლოებით 38 მილიონი კილომეტრის მანძილზე გაიარა. ეს მანძილი დედამიწასა და მზეს შორის არსებული დისტანციის მეოთხედს შეადგენს, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ კოსმოსური სივრცე მუდმივად ცვალებადი და დინამიკურია.
რა გველოდება მომავალში
მსგავსი ასტეროიდების აღმოჩენა მეცნიერებს საშუალებას აძლევს, უკეთ შეისწავლონ მზის სისტემის ფორმირების პროცესები. მიუხედავად იმისა, რომ 2015 TB145-მა მხოლოდ „ჰელოუინის შოუ“ მოგვიწყო, მეცნიერები აგრძელებენ მონაცემთა ბაზების განახლებას, რათა არცერთი მსხვილი კოსმოსური ობიექტი არ დარჩეს შეუმჩნეველი. 2027 წლის აგვისტოში დაგეგმილია ასტეროიდ 1999 AN10-ის გავლა, რომელიც ზომით დაახლოებით 800 მეტრია და დედამიწას მთვარემდე არსებულ მანძილზე ჩაუვლის. ეს იქნება ერთ-ერთი ყველაზე ახლო და მნიშვნელოვანი დაკვირვება უახლოეს მომავალში, რაც კიდევ უფრო მეტ ინფორმაციას მოგვცემს დედამიწის უსაფრთხოების გარანტიებზე.