აშშ-ში ავიამიმოსვლა შეფერხდა: მიზეზი ტექნიკური განახლება გახდა
ტექნიკური ხარვეზი, რომელმაც ცა გააჩერა
გასულ პარასკევს აშშ-ს საავიაციო სისტემაში მასშტაბური კოლაფსი მოხდა, რამაც ქვეყნის მასშტაბით ფრენების სრული შეჩერება გამოიწვია. ავიაციის ისტორიაში 21-ე საუკუნის განმავლობაში ეს მხოლოდ მესამე შემთხვევაა, როდესაც მსგავსი დონის შეფერხება დაფიქსირდა. მონაცემთა ფირმა Cirium-ის ინფორმაციით, პარასკევს საღამოს 8 200-ზე მეტი რეისი გაუქმდა, ხოლო პრობლემები შაბათსაც გაგრძელდა, რამაც კიდევ 3 000 ფრენის ჩაშლა გამოიწვია.
აშშ-ს ტრანსპორტის მდივანმა, Sean Duffy-მ განაცხადა, რომ კრიზისი ერთი შეხედვით რუტინულმა სამუშაოებმა გამოიწვია. ფედერალური საავიაციო ადმინისტრაციის (FAA) კონტრაქტორმა კომპანიამ, L3Harris-მა, ერთ-ერთ დისტანციურ პუნქტში სპილენძის სადენების ოპტიკურ-ბოჭკოვანი კაბელებით ჩანაცვლება დაიწყო. სწორედ ამ მოდერნიზაციის პროცესში, ახლად დამონტაჟებულმა როუტერმა სისტემა გადატვირთა, რამაც საკომუნიკაციო ქსელის პარალიზება მოახდინა.
რა მოხდა რეალურად?
FAA-ს დროებითი ტექნიკური დირექტორის, Rebecca Guy-ს განმარტებით, ქსელში არასტაბილურობის შემჩნევისთანავე სპეციალისტებმა პრობლემის წყაროს ძიება დაიწყეს. მათ აღმოაჩინეს ორი წერტილი, რომლებიც ქსელს ყოველ ოთხ-ხუთ წამში ათასობით მოთხოვნით „პინგავდა“ (ქსელური კავშირის შემოწმება). ადმინისტრაციამ მყისიერად გამორთო აღნიშნული კვანძები, რამაც სისტემის სტაბილიზაცია შესაძლებელი გახადა, თუმცა ფრენების აღდგენას დრო დასჭირდა.
ამჟამად მიმდინარეობს გამოძიება, რათა დადგინდეს, იყო თუ არა ეს ადამიანური შეცდომა მონტაჟის დროს, თუ თავად მოწყობილობა აღმოჩნდა დეფექტური. Sean Duffy-მ აღნიშნა, რომ სამომავლოდ მსგავსი სამუშაოების დაგეგმვის გრაფიკი გადაიხედება, რათა მსგავსი რისკები მაქსიმალურად გამოირიცხოს.
ხელოვნური ინტელექტის კვალი?
საინტერესოა, რომ ინციდენტი დაემთხვა FAA-ს მიერ საჰაერო მოძრაობის კონტროლისთვის ახალი ხელოვნური ინტელექტის (AI) სისტემის დანერგვას. გავრცელებულმა ჭორებმა, თითქოს ფრენების შეჩერება სწორედ ამ სისტემას უკავშირდებოდა, ოფიციალური პირების მხრიდან მყისიერი უარყოფა გამოიწვია. FAA-ს ადმინისტრატორმა, Bryan Bedford-მა განაცხადა, რომ არ არსებობს არანაირი მტკიცებულება, რომელიც მიუთითებდა რაიმე „ბოროტგანზრახულ“ ან ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებულ მიზეზზე.
მიუხედავად იმისა, რომ ინციდენტი აშშ-ს შიდა საავიაციო სისტემას შეეხო, ის ნათლად აჩვენებს, თუ რამდენად დაუცველია თანამედროვე სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა ტექნიკური განახლებების მიმართ. ქართველი მგზავრებისთვის, რომლებიც ხშირად სარგებლობენ ტრანსატლანტიკური რეისებით, მსგავსი მოვლენები მნიშვნელოვანია, რადგან ისინი პირდაპირ აისახება საერთაშორისო ავიამიმოსვლის გრაფიკზე. საავიაციო სფეროს ექსპერტები იმედოვნებენ, რომ მომხდარი გახდება ბიძგი ინფრასტრუქტურის უფრო საფუძვლიანი მოდერნიზაციისა და უსაფრთხოების პროტოკოლების გადახედვისთვის.