აშშ-ის ციხეებში მობილური კავშირის ჩამხშობი მოწყობილობების გამოყენება დაშვებული იქნება

ახალი რეგულაცია ციხის ადმინისტრაციებისთვის

აშშ-ის კავშირგაბმულობის ფედერალურმა კომისიამ (FCC) საზოგადოებას ახალი ინიციატივა წარუდგინა, რომელიც ციხეებსა და წინასწარი დაკავების იზოლატორებში მობილური სიგნალის ჩამხშობი მოწყობილობების (jammers) გამოყენების ლეგალიზებას გულისხმობს. გადაწყვეტილების მიზანია პატიმრების მიერ უკანონოდ შეტანილი ტელეფონების გამოყენების აღკვეთა, რაც ხშირ შემთხვევაში გარე სამყაროსთან კავშირის დამყარებასა და დანაშაულებრივი ქმედებების გაგრძელებას უწყობს ხელს.

კომისია საკითხზე კენჭს 19 ნოემბერს დაგეგმილ ღია სხდომაზე უყრის. იმ შემთხვევაში, თუ ცვლილებები დამტკიცდება, ადგილობრივ და შტატების დონის სასჯელაღსრულების დაწესებულებებს საშუალება ექნებათ, ნებაყოფლობით დანერგონ ეს ტექნოლოგია. მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ აღნიშნული ნაბიჯი არ ავალდებულებს ციხეებს ჩამხშობი სისტემების სავალდებულო მონტაჟს, თუმცა მათ აძლევს სამართლებრივ გზას, გაუმკლავდნენ უკანონო კომუნიკაციას.

უსაფრთხოების რისკები და რეგულაციები

მრავალი წლის განმავლობაში FCC კატეგორიულად ეწინააღმდეგებოდა მსგავსი მოწყობილობების გამოყენებას. მთავარი არგუმენტი ის იყო, რომ სიგნალის ჩახშობამ შესაძლოა ხელი შეუშალოს საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურებს, პოლიციას ან სასწრაფო დახმარების ბრიგადებს. ასევე არსებობდა შიში, რომ ტექნოლოგიის ფართო გავრცელება მას არასწორი ხელებისკენ მიმართავდა, რაც ახალ უსაფრთხოების რისკებს შექმნიდა.

ახალი წესების მიხედვით, დაწესებულებებმა, რომლებსაც ჩამხშობი სისტემების გამოყენება სურთ, მკაცრი სტანდარტები უნდა დააკმაყოფილონ. მათ უნდა დაამტკიცონ, რომ ტექნოლოგია არ გამოიწვევს „მავნე ჩარევას“ დაწესებულების გეოგრაფიული საზღვრების გარეთ. ეს ნიშნავს, რომ სიგნალის ჩახშობა ლოკალიზებული იქნება მხოლოდ ციხის ტერიტორიაზე, რათა არ დაზარალდეს მიმდებარე ტერიტორიაზე მცხოვრები მოქალაქეების სატელეკომუნიკაციო მომსახურება.

ტექნოლოგიური ევოლუცია სასჯელაღსრულებაში

აღსანიშნავია, რომ 2018 წლიდან აშშ-ის ფედერალური ციხეების ბიურო უკვე ტესტავს ე.წ. „მიკრო-ჩახშობის“ (micro-jamming) მეთოდებს. ეს ტექნოლოგია მიზნად ისახავს სიგნალის ძალიან მცირე რადიუსში ბლოკირებას. ახალი ინიციატივა ამ პრაქტიკას უფრო მასშტაბურ და ფორმალურ სახეს მისცემს, რაც ფედერალურ დაწესებულებებსაც უფრო მყარ იურიდიულ საფუძველს შეუქმნის.

მიუხედავად იმისა, რომ ეს გადაწყვეტილება ტექნოლოგიური თვალსაზრისით წინგადადგმული ნაბიჯია, FCC-ის მიდგომა ციხის ადმინისტრაციებთან დაკავშირებით ყოველთვის ცალსახა არ ყოფილა. მაგალითად, 2025 წლის ივლისში კომისიამ გადადო ციხეებში სატელეფონო ზარების ტარიფების ზედა ზღვრის დაწესება, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ უწყება ცდილობს ბალანსი იპოვოს პატიმართა უფლებებს, საზოგადოებრივ უსაფრთხოებასა და ტექნოლოგიურ შესაძლებლობებს შორის.

საქართველოსთვის, სადაც სასჯელაღსრულების სისტემებში მობილური ტელეფონების კონტროლი ასევე აქტუალური თემაა, ეს აშშ-ის გამოცდილება საინტერესოა. თუკი „მიკრო-ჩახშობის“ ტექნოლოგია დაამტკიცებს თავის ეფექტიანობას ისე, რომ არ დაირღვევა საზოგადოებრივი უსაფრთხოების კავშირები, მსგავსი მიდგომები შესაძლოა გლობალური სტანდარტი გახდეს ციხის უსაფრთხოების მართვაში.