აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალები ამინდის ავტონომიურ ბუშტებს აფინანსებს
აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალებმა ახალი პარტნიორობა დაამყარა კალიფორნიულ სტარტაპ WindBorne Systems-თან. შეთანხმება, რომლის პოტენციური ღირებულება 49 მილიონ დოლარს შეადგენს, სამხედროებს საშუალებას აძლევს, მსოფლიოს მასშტაბით ატმოსფერული მონაცემები მიიღონ, რომლებსაც კომპანიის ავტონომიური ბუშტები აგროვებენ. მიუხედავად ხელშეკრულების დიდი მოცულობისა, ამ ეტაპზე თავდაცვის უწყებამ 1,7 მილიონი დოლარის ღირებულების ინფორმაცია უკვე შეისყიდა. ## როგორ მუშაობს ავტონომიური სისტემა WindBorne-ის ტექნოლოგია ტრადიციული მეტეოროლოგიური ზონდებისგან რადიკალურად განსხვავდება. კომპანია მართავს დაახლოებით 700 ბუშტს, რომლებიც დამოუკიდებლად ცვლიან სიმაღლეს, რათა საჭირო მიმართულების ქარებს დაეყრდნონ და კონკრეტულ გეოგრაფიულ წერტილებში მოხვდნენ. ბუშტები ბალასტის (ქვიშის) და ჰაერის გამოშვების გზით არეგულირებენ საკუთარ წონას, რაც მათ საშუალებას აძლევს, დედამიწის ატმოსფეროში ზუსტად ნავიგაცია განახორციელონ. ეს პროცესი მართვადი ხელოვნური ინტელექტის მოდელებით ხორციელდება. სტარტაპის თანადამფუძნებლისა და ტექნიკური დირექტორის, ანდრეი სუშკოს თქმით, ეს სისტემა ერთ-ერთი პირველი შემთხვევაა, როდესაც ღრმა სწავლების (deep learning) მოდელი რეალურ ოპერატიულ გადაწყვეტილებებს იღებს. გასულ აგვისტოს კომპანიამ წარმატებით შეძლო ბუშტის ტაიფუნის ეპიცენტრში შეყვანა, რაც მეტეოროლოგიური დაკვირვების ისტორიაში უპრეცედენტო ნაბიჯია. ## ხელოვნური ინტელექტი და პროგნოზირების მომავალი WindBorne-ის მიერ შეგროვებული მონაცემები მხოლოდ სამხედრო მიზნებისთვის არ გამოიყენება. კომპანია მათ WeatherMesh 6-ის სისტემაში ნერგავს, რომელიც ამინდის პროგნოზირების ალტერნატიულ მეთოდს გვთავაზობს. ტრადიციული მეტეოროლოგიური ცენტრები, როგორიცაა ევროპული ცენტრი საშუალოვადიანი პროგნოზებისათვის (ECMWF), ძირითადად ფიზიკურ სიმულაციებს ეყრდნობა. WindBorne კი მანქანური სწავლების ალგორითმებს იყენებს, რომლებიც ისტორიულ მონაცემებზე დაყრდნობით ატმოსფერულ კანონზომიერებებს სწავლობენ. თანამედროვე ხელოვნური ინტელექტის არქიტექტურამ შესაძლებელი გახადა პროგნოზების გაკეთება რთული ფიზიკური განტოლებების მუდმივი გადაჭრის გარეშე. თუმცა, მიუხედავად ტექნოლოგიური პროგრესისა, ატმოსფერული მონაცემების სიზუსტე კვლავ კრიტიკულად მნიშვნელოვანი რჩება. სამხედრო კონტრაქტი WindBorne-ს საშუალებას აძლევს, გააფართოოს თავისი ბუშტების ქსელი და გააუმჯობესოს აპარატურული უზრუნველყოფა. თავდაცვის უწყებამ ეს შეთანხმება კონკურენციის გარეშე გააფორმა, რადგან მიიჩნია, რომ ბაზარზე მხოლოდ WindBorne-ს აქვს უნარი, მიაწოდოს სამხედროებს გლობალური ატმოსფერული მონაცემები ასეთი სპეციფიკური მოთხოვნების დაცვით. სამომავლოდ, მსგავსი ტექნოლოგიების განვითარება მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ თავდაცვისთვის, არამედ კლიმატის ცვლილებებთან დაკავშირებული რისკების უკეთ მართვისთვისაც. ამინდის ზუსტი პროგნოზირება, განსაკუთრებით ექსტრემალური მოვლენების დროს, გლობალურად ერთ-ერთ ყველაზე დიდ გამოწვევად რჩება, რაშიც ავტონომიური სისტემები სულ უფრო დიდ როლს ითამაშებენ.