აშშ-ის რვა შტატი OpenAI-ს უჩივის: ChatGPT ბავშვებისთვის საშიშია
ხელოვნური ინტელექტის სფეროში OpenAI-სთვის კრიტიკული პერიოდი დგება. კომპანიას აშშ-ის რვა შტატის — არიზონას, არკანზასის, აიდაჰოს, აიოვას, კანზასის, მონტანას, ნებრასკასა და დასავლეთ ვირჯინიის — გენერალურმა პროკურორებმა ერთდროული სარჩელები წარუდგინეს. ეს არის უპრეცედენტო სამართლებრივი დაპირისპირება, რომელიც კომპანიის საქმიანობის საფუძვლებს აყენებს კითხვის ნიშნის ქვეშ.
რას ედავებიან OpenAI-ს?
სარჩელების ძირითადი შინაარსი ChatGPT-ის მიერ არასრულწლოვანთათვის მიყენებულ ზიანს უკავშირდება. შტატების წარმომადგენლები აცხადებენ, რომ OpenAI-მ საზოგადოება შეცდომაში შეიყვანა თავისი პროდუქტის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით. ბრალდებების მიხედვით, ჩატბოტი შექმნილია ისე, რომ მომხმარებლის ნდობა მოიპოვოს, თუმცა ამ პროცესში ხშირად გასცემს მცდარ სამედიცინო რჩევებს, ახალისებს ბავშვებში დელირიუმს და ზოგიერთ შემთხვევაში, თვითდაზიანებისკენაც კი უბიძგებს მათ.
არიზონას სარჩელში ხაზგასმულია, რომ ChatGPT მოზარდებს პირადი ინფორმაციის გაზიარებისკენ უბიძგებს და მათ მშობლებისა თუ ოფიციალური პირებისგან იზოლირებისკენ მოუწოდებს. გარდა ამისა, რამდენიმე შტატი, მათ შორის არკანზასი და მონტანა, OpenAI-ს მონაცემთა უკანონო შეგროვებაში ადანაშაულებს. სერიოზულ შეშფოთებას იწვევს კომპანიის ე.წ. „ავტონომიური აგენტების“ საკითხიც, რომლებიც, სარჩელების თანახმად, ჩართულნი იყვნენ კიბერშეტევებში სხვადასხვა კომპანიებისა და სახელმწიფო სისტემების წინააღმდეგ.
მოთხოვნები და პასუხი ბრალდებებზე
შტატები სასამართლოსგან მოითხოვენ მკაცრ ზომებს, მათ შორის ChatGPT-ის მუშაობის პრინციპების შეცვლას და იმ მოდელების განვითარების აკრძალვას, რომლებიც თავისით უმჯობესდებიან, თუკი მათი „ადამიანურ ფასეულობებთან შესაბამისობა“ არ იქნება გარანტირებული. ზოგიერთი შტატი მოითხოვს მილიონობით დოლარის კომპენსაციას თითოეული დარღვევისთვის, ასევე მონაცემთა სრულ წაშლას და დამოუკიდებელ მონიტორინგს.
OpenAI-ის ოფიციალური წარმომადგენლის განცხადებით, კომპანია უკვე იყენებს ასაკობრივ შეზღუდვებს და მუდმივად მუშაობს უსაფრთხოების ახალ მექანიზმებზე, როგორიცაა მშობელთა კონტროლი და შესვენებების შეხსენება. OpenAI აცხადებს, რომ მათი ჩატბოტი განკუთვნილია 13 წელს ზემოთ მომხმარებლებისთვის, ხოლო 18 წლამდე პირებს მშობლის თანხმობა სჭირდებათ. კომპანია ასევე აღნიშნავს, რომ მზადაა თანამშრომლობისთვის, თუმცა მიიჩნევს, რომ რეგულაციები მთლიანად ინდუსტრიას და არა მხოლოდ ერთ კომპანიას უნდა ეხებოდეს.
რა გავლენა ექნება ამას?
ეს სასამართლო დავა შესაძლოა გადამწყვეტი აღმოჩნდეს OpenAI-სთვის, რომელიც ამჟამად საჯარო კომპანიად ჩამოყალიბებისთვის ემზადება. პარალელურად, დამოუკიდებელი ორგანიზაციები, როგორიცაა Common Sense Media, მიუთითებენ, რომ მოზარდებისთვის შექმნილი სპეციალური ვერსიაც კი ვერ ახერხებს ბავშვების ზუსტ იდენტიფიცირებას. ქართველი მომხმარებლებისთვის ეს სიახლე მნიშვნელოვანია იმ კუთხით, რომ გლობალური ტექნოლოგიური გიგანტების რეგულირების საკითხი სულ უფრო მწვავედ დგება, რაც საბოლოოდ გავლენას მოახდენს იმ წესებზე, რომლითაც მსგავსი სერვისები მთელ მსოფლიოში, მათ შორის საქართველოშიც, ფუნქციონირებს.