აშშ-ის მთავრობამ AI-ს „Super Intelligence“ უწოდა: ვინ მიჰყვება ახალ წესს

სექტემბრის ბოლოს აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ხელი მოაწერა ბრძანებულებას, რომლის თანახმადაც ამერიკულ სახელმწიფო უწყებებს დაევალათ, ტერმინ „ხელოვნური ინტელექტის“ (AI) ნაცვლად გამოიყენონ „Super Intelligence“ (ან შემოკლებით SI). ტრამპის განცხადებით, ეს დასახელება უკეთ ასახავს იმ ფაქტს, რომ თანამედროვე სისტემები ადამიანის შესაძლებლობებს აძლიერებენ და არ მხოლოდ ბაძავენ მას. გადაწყვეტილებას წინ უძღოდა გამოკითხვა სოციალურ ქსელ X-ში, სადაც „Super Intelligence“-მა გადაასწრო ისეთ ალტერნატიულ ვარიანტებს, როგორებიცაა „Extreme Intelligence“ და „Supreme Intelligence“.

აღსანიშნავია, რომ სახელწოდებების შეცვლა თეთრი სახლის გავრცელებული პრაქტიკაა. პრეზიდენტი ტრამპი ადრეც ცვლიდა გეოგრაფიული ობიექტებისა თუ სახელმწიფო სტრუქტურების ოფიციალურ დასახელებებს ამერიკული დომინაციის ხაზგასასმელად ან ინსტიტუციური პრიორიტეტების შესაცვლელად.

სახელმწიფო უწყებების რეაქცია და პირველი ხარვეზები

ბრძანებულების ძალაში შესვლიდან ერთი თვის თავზე, ახალი ტერმინოლოგია უკვე გამოჩნდა აშშ-ის ოფიციალურ დოკუმენტებსა და ვებგვერდებზე. მაგალითად, საიმიგრაციო და საბაჟო სამსახურმა (ICE) უკვე გამოაქვაყნა მოთხოვნა „SI ტექნოლოგიით აღჭურვილი“ სამეთვალყურეო სისტემების შესყიდვაზე. ჯანდაცვის ეროვნული ინსტიტუტის (NIH) ვებგვერდზე კი გაჩნდა სპეციალური გაფრთხილება, რომ გარდამავალ პერიოდში მომხმარებლებმა შესაძლოა ორივე ტერმინი შეხვდეთ.

თუმცა, ცვლილებას ხარვეზების გარეშე არ ჩაუვლია. ბრძანების გამოცემიდან მეორე დღესვე პენტაგონმა გამოაცხადა სამხედრო ინიციატივა Project Meridian, სადაც კვლავ ძველი ტერმინი „AI“ გამოიყენეს. ფედერალურმა სავაჭრო კომისიამ (FTC) პრესრელიზში გამოიყენა „superintelligence“ ერთ სიტყვად და დაბალი ასოებით, ნაცვლად პრეზიდენტის მიერ დადგენილი ორი ცალკეული დიდი ასოებით დაწერილი სიტყვისა. გარდა ამისა, თავდაცვის მდივანს, Pete Hegseth-საც გაეპარა ძველი ტერმინი ოქტომბრის დასაწყისში მიცემულ ინტერვიუში.

როგორ შეხვდნენ ცვლილებას ტექნოლოგიური გიგანტები

ბრძანების ხელმოწერის დღეს თეთრმა სახლმა გამოაქვეყნა დოკუმენტი White House Accord on Super Intelligence, რომელსაც ხელი მოაწერეს ტექნოლოგიური ინდუსტრიის წამყვანმა ლიდერებმა. მათ შორის იყვნენ Sundar Pichai (Google), Dario Amodei (Anthropic), Mark Zuckerberg (Meta), Greg Brockman (OpenAI), Elon Musk (xAI) და Jensen Huang (Nvidia).

მიუხედავად ამისა, კერძო სექტორში ახალი ტერმინოლოგიის დამკვიდრება ნელა მიმდინარეობს. მესამე კვარტლის ფინანსური ანგარიშების წარდგენისას ტერმინს რეგულარულად მხოლოდ Elon Musk და Mark Zuckerberg იყენებდნენ. Musk-მა პირობაც კი დადო, რომ SpaceXAI-ს სახელს შეუცვლიდა და SpaceXSI-ს დაარქმევდა, თუმცა X-ზე პოსტინგისას თავადაც ხშირად ურევს AI-ს და SI-ს. თავის მხრივ, Meta ტერმინ „superintelligence“-ს გასული წლიდანვე იყენებდა.

სხვა გიგანტები, როგორებიც არიან Amazon, Microsoft და Alphabet, კვლავ უპირატესობას ანიჭებენ ტრადიციულ დასახელებას. თუმცა, Microsoft-ის ბოლო მიმართვაში აქციონერთა მიმართ ნახსენები იყო „Super Intelligence-ის ეპოქა“. Jensen Huang-მა Nvidia-დან ტერმინი ახსენა, თუმცა ძირითადად მაინც AI-ს იყენებს.

პოლიტიკური კონტექსტი და მოსალოდნელი შედეგები

დონალდ ტრამპმა Truth Social-ზე უკვე გააკრიტიკა გამოცემა Wall Street Journal იმის გამო, რომ მან არ გამოიყენა ახალი ტერმინი, და აღნიშნა, რომ მალე შესაძლოა გამოიცეს ახალი წესი, რომელიც ოფიციალურ დოკუმენტებში „artificial intelligence“-ის გამოყენებას საბოლოოდ აკრძალავს. აღსანიშნავია, რომ პრეზიდენტის მიერ მოწონებულ ტერმინოლოგიას არც Newsmax-ი იყენებს აქტიურად.

ახალი ტერმინოლოგიის დანერგვა დაკავშირებულია დროსთან და ფინანსურ რესურსებთან. ფედერალური სააგენტოების ხელმძღვანელებს ევალებათ ნოემბრის ბოლომდე მოამზადონ „Super Intelligence“-ის ახალი საკანონმდებლო განმარტება.

ანალიტიკოსთა ნაწილი შიშობს, რომ ენობრივმა ცვლილებამ შესაძლოა ტექნოლოგიურ დისკუსიას პოლიტიკური ელფერი შესძინოს. ტერმინოლოგიის ირგვლივ აზრთა სხვადასხვაობამ შესაძლოა ხელი შეუშალოს საზოგადოებრივ დიალოგს იმის შესახებ, თუ რა გავლენას ახდენს ხელოვნური ინტელექტი დასაქმებაზე, უსაფრთხოებასა და ყოველდღიურ ცხოვრებაზე. ქართველი მკითხველისთვისაც საინტერესოა თვალყურის დევნება, თუ რამდენად დაიმკვიდრებს ადგილს ეს ტერმინი გლობალურ ტექნოლოგიურ გიგანტებსა და ციფრულ პროდუქტებში.