Apple და Microsoft რუსეთის სახელმწიფო მეთვალყურეობის სიაში მოხვდნენ
ახალი რეგულაციები ტექნოლოგიური გიგანტებისთვის
რუსეთის კომუნიკაციების მარეგულირებელმა ორგანომ, Roskomnadzor-მა, Apple და Microsoft ოფიციალურად შეიყვანა იმ კომპანიების სიაში, რომლებსაც „ინფორმაციის გავრცელების ორგანიზატორებს“ უწოდებენ. ეს გადაწყვეტილება, რომელიც 2 ოქტომბრით თარიღდება, ტექნოლოგიურ გიგანტებს აკისრებს ვალდებულებას, შეინახონ რუსი მომხმარებლების მიმოწერები, აუდიო და ვიდეო ზარები და მოთხოვნის შემთხვევაში, ეს მონაცემები ადგილობრივ უსაფრთხოების სამსახურებს გადასცენ.
აღნიშნული მოთხოვნა ვრცელდება არა მხოლოდ უშუალოდ შეტყობინებებზე, არამედ ინფორმაციაზე, რომელიც დაკავშირებულია მომხმარებელთა კომუნიკაციის პროცესთან. კომპანიებს ევალებათ, ეს მონაცემები რუსეთის ტერიტორიაზე სამი წლის განმავლობაში შეინახონ. წესების დარღვევის შემთხვევაში, ტექნოლოგიურ კორპორაციებს ფულადი ჯარიმები, ხოლო საბოლოო ჯამში — სერვისებზე წვდომის შეზღუდვა ემუქრებათ.
მზარდი ზეწოლა და გართულებული ურთიერთობები
Apple და Microsoft ამ სიაში მარტო არ არიან. რეესტრში უკვე შეყვანილია ისეთი პლატფორმები, როგორიცაა Google Meet, WhatsApp, Telegram, Snapchat და Blizzard Entertainment. რუსეთი უკვე დიდი ხანია ცდილობს, გაამკაცროს კონტროლი უცხოურ საკომუნიკაციო პლატფორმებზე, რის გამოც ქვეყანაში არაერთი სერვისი უკვე დაბლოკილი ან შეზღუდულია.
Apple-ისთვის რუსეთთან ურთიერთობა განსაკუთრებით დაიძაბა 2022 წლის შემდეგ. უკრაინაში შეჭრის საპასუხოდ, კომპანიამ რუსეთში პროდუქციის გაყიდვები და Apple Pay-ს ფუნქციონირება შეაჩერა. მიუხედავად ამისა, App Store-ის მუშაობა კვლავ გრძელდება, რაც ადგილობრივ ხელისუფლებასთან არაერთ დაპირისპირებას იწვევს. მაგალითად, აგვისტოში რუსეთის ანტიმონოპოლიურმა სამსახურმა Apple-ის წინააღმდეგ საქმე აღძრა იმის გამო, რომ კომპანიამ საკუთარ მოწყობილობებზე რუსული აპლიკაციების მაღაზია RuStore და სახელმწიფო მესენჯერი MAX არ დააინსტალირა.
რა გავლენას მოახდენს ეს გადაწყვეტილება?
ამ დროისთვის არც Apple-ს და არც Microsoft-ს ოფიციალური კომენტარი არ გაუკეთებიათ იმასთან დაკავშირებით, აპირებენ თუ არა ისინი აღნიშნული მოთხოვნების შესრულებას. უსაფრთხოებისა და კონფიდენციალურობის პოლიტიკის გათვალისწინებით, მსგავსი მოთხოვნების დაკმაყოფილება ეწინააღმდეგება ამ კომპანიების მიერ დეკლარირებულ პრინციპებს, თუმცა რუსული ბაზრის დატოვება ან სერვისების სრული გათიშვა მათთვის რთული გადაწყვეტილება იქნება.
ქართველი მომხმარებლებისთვის ეს სიახლე მნიშვნელოვანია იმ კონტექსტში, რომ ის კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს ტექნოლოგიური კომპანიების წინაშე არსებულ გეოპოლიტიკურ გამოწვევებს. როდესაც გლობალური პლატფორმები იძულებულნი ხდებიან, დაემორჩილონ ავტორიტარული რეჟიმების მოთხოვნებს, ეს პირდაპირ აისახება მომხმარებელთა პირადი მონაცემების დაცულობაზე. მომავალში მოსალოდნელია, რომ რუსეთი კიდევ უფრო გაამკაცრებს ზეწოლას უცხოურ ტექნოლოგიურ კომპანიებზე, რაც შესაძლოა მათი სერვისების რუსული ბაზრიდან სრულად გაქრობით დასრულდეს.