ამსტერდამში Microsoft-ის მონაცემთა ცენტრთან საპროტესტო აქცია დაშალეს

აქცია და მასობრივი დაკავებები ამსტერდამში
ამსტერდამის პოლიციამ Microsoft-ის მონაცემთა ცენტრის (data center) მშენებლობის ტერიტორიაზე მიმდინარე საპროტესტო აქციის მონაწილე 150-დან 200-მდე პირი დააკავა. სამართალდამცველების განცხადებით, დაკავების მიზეზი ტერიტორიაზე უკანონოდ შეჭრა და ვანდალიზმი გახდა. მიუხედავად იმისა, რომ აქტივისტთა ნაწილს მშვიდობიანი პროტესტის უფლება ჰქონდა, ჯგუფის ნაწილმა ღობეების გარღვევა და მშენებლობის ობიექტზე ძალადობრივი გზით შეღწევა სცადა.
პოლიციამ აღნიშნა, რომ დაკავებულთა ნაწილს თან ჰქონდათ სპეციალური ხელსაწყოები, რომლებიც, სავარაუდოდ, ობიექტზე შეჭრისთვის იყო განკუთვნილი. გარდა ამისა, ჩხრეკისას ნაპოვნი იქნა მშენებლობის ტერიტორიიდან მოპარული ნივთები, ხოლო თავად ობიექტზე მნიშვნელოვანი ზიანი მიადგა ინფრასტრუქტურას. ამჟამად ყველა დაკავებული პოლიციის განყოფილებაშია გადაყვანილი, სადაც მათ დაკითხვა და შემდგომი სამართლებრივი ბედის გარკვევა ელოდებათ.
რას აპროტესტებენ აქტივისტები?
აღნიშნული აქცია ორგანიზებული იყო ჯგუფ Fossielvrij-ის მიერ, რომელიც „Stop Dirty Data Centers“-ის კოალიციის ნაწილია. მათი მთავარი მოთხოვნა მონაცემთა ცენტრებში წიაღისეული საწვავის გამოყენების აკრძალვაა. აქტივისტები აკრიტიკებენ მსხვილ ტექნოლოგიურ კომპანიებს, როგორიცაა Microsoft, და მიუთითებენ, რომ მათი ენერგომოხმარება კრიტიკულად მაღალია, რაც ადგილობრივ ელექტროქსელებს გადატვირთვით ემუქრება. მათ განცხადებაში ნათქვამია, რომ ტექნოლოგიური გიგანტები ენერგიას „მახინჯი“ და არაეკოლოგიური მონაცემთა ცენტრების ასაშენებლად ხარჯავენ, მაშინ როცა საზოგადოებრივი საჭიროებებისთვის რესურსები დეფიციტურია.

კოალიცია გეგმავს მსგავსი აქციების გამართვას ევროპის სხვა ქალაქებშიც, მათ შორის დუბლინში, ვარშავასა და დანიის ქალაქებში. ეს მოძრაობა გლობალური ტენდენციის ნაწილია, სადაც ხელოვნური ინტელექტის (AI) განვითარებისთვის საჭირო მონაცემთა ცენტრების აშენება სულ უფრო მეტ წინააღმდეგობას აწყდება. მაგალითისთვის, ფინეთში Google-ის შვილობილ კომპანიას სისხლის სამართლის საქმე აღუძრეს ტყის მასივის უკანონო გაჩეხვისა და გარემოზე ზემოქმედების შეფასების გარეშე მონაცემთა ცენტრის მშენებლობის გამო.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
ხელოვნური ინტელექტის ეპოქაში მონაცემთა ცენტრებზე მოთხოვნა რეკორდულად იზრდება. ტექნოლოგიური კომპანიები ცდილობენ, დააკმაყოფილონ AI-ზე დაფუძნებული სერვისების საჭიროებები, რაც მოითხოვს უზარმაზარ გამოთვლით სიმძლავრეებს და, შესაბამისად, ელექტროენერგიის მოხმარების მკვეთრ ზრდას. მსოფლიოს მასშტაბით მიმდინარე ეს დაპირისპირება აჩვენებს, რომ ტექნოლოგიურ პროგრესსა და გარემოსდაცვით სტანდარტებს შორის კონფლიქტი მწვავდება.
საქართველოსთვის, რომელიც თავად გეგმავს გახდეს რეგიონული ციფრული ჰაბი და უკვე იზიდავს ინვესტიციებს მონაცემთა ცენტრების მშენებლობის მიმართულებით, მსგავსი პრეცედენტები მნიშვნელოვანი გაკვეთილია. ენერგეტიკული უსაფრთხოება და გარემოზე ზრუნვა იქნება ის მთავარი გამოწვევები, რომელთა გათვალისწინებაც ნებისმიერ მსხვილ ტექნოლოგიურ პროექტს მოუწევს მომავალში, რათა თავიდან აიცილოს საზოგადოებრივი უკმაყოფილება და სამართლებრივი გართულებები.